استاندارد سازی پدیده ها، فعالیتها و محصولات از جمله اقداماتی هستند که انجام برخی امور در جامعه را نهادینه و تا حدودی یکسان کرده و اطمینان بوجود می آورد که اگر کار طبق استاندارد مربوطه تهیه شده باشد دارای ویژگی های مورد نظر خواهند بود. از جمله اموری که به نظر می رسد وجود و رعایت استاندارد در آن خالی از اهمیت نباشد مدیریت بحران است. هر ساله برنامه های متنوعی در سطوح مختلف برای مدیریت بحران تهیه و اجرا می شوند که تفاوتهای زیادی با یکدیگز داشته و از این جهت امکان مقایسه و ارزیابی و سنجش اثر گذاری آنها بسیار مشکل است. به همین منظور در آمریکا از اوایل دهه 90 میلادی تلاشهایی برای استاندارد کردن مدیریت بحران آغاز شد.
در سال 1991 موسسه استانداردهای ملی آتش (National Fire Standard Association) کمیته مخصوصی را برای تهیه استاندارد مدیریت بحران ایجاد کرد. ماموریت این کمیته آن بود که استانداردهای لازم برای آمادگی، مقابله و بازسازی پس از بحرانها را تنظیم نماید. اولین سندی که این کمیته تنظیم کرد سندی با عنوان "دستورالعمل مدیریت بحران (Recommended Practice for Disaster Management) " بود که با شماره 1600 در مجمع عمومی موسسع استانداردهای ملی آتش در سال 1995 به تصویب رسید. این سند در سال 2000 مورد بازنگری قرار گرفت و مسایل و برنامه های مدیریت بحران در موسسات خصوصی را نیز شامل گردید. در سال 2004 نیز مجددا بازنگری شد. البته نسخه سال 2004 بیشتر تغییرات شکلی داشت و از نظر محتوا همچنان با نسخه قبلی تفاوتی نداشت. این استاندارد برای بار سوم امسال نیز مورد تجدید نظر قرار گرفته است و انتظار می رود نسخه جدید تر آن که دارای تغییرات زیادی در مقایسه با نسخه های پیشین می باشد به زودی ارایه شود.
این استاندارد با آنکه در آمریکا تهیه شده است ولی مورد استفاده دیگر کشورها هم قرار گرفته است. برخی کشورها مانند کانادا در حال تطبیق این استاندارد با وضعیت خودشان هستند و در واقع به دنبال اسجاد نسخه بومی این استاندارد می باشند. کشورهای دیگری هم که استانداردهای خودشان را تهیه کرده اند از این استاندارد استفاده می کنند.
این استاندارد در 5 فصل و 5 ضمیمه تهیه شده است. عنوان فصول عبارتند از:
1. کلیات
2. منابع و مآخذ مورد استفاده
3. تعاریف
4. مدیریت برنامه ها
5. عناصر برنامه ها

شما می توانید نسخه 2004 این استاندارد را در سایت زیر بیابید.
http://www.nfpa.org/assets/files/pdf/nfpa1600.pdf

استاندارد سازی برنامه ها و اقدامات مربوط به مدیریت بحران در ایران نیز می تواند گام مثبت خوبی در این زمینه باشد. استاندارد 1600 می تواند راهنما و مبنای خوبی برای تهیه این نوع استاندارد ها در کشور قرار گیرد.

در کانادا این هفته به نام هفته آمادگی در برابر بحرانها و سوانح (Emergency Preparedness Week) نام گذاری شده است و در این هفته کلیه سازمانها در سطوح مختلف محلی، استانی و فدرال فعالیتهای خود در این زمینه را برای مردم تشریح می کنند. در گوشه و کنار شهرها و در مکانهای عمومی مانند کتابخانه ها برنامه های ویژه ای به این مناسبت برای آموزش و اطلاع رسانی عمومی برگزار می شوند. این هفته در حقیقت فرصتی به مسئولان می دهد که برنامه های آموزش عمومی خود را در ابعاد وسیعتری در اختیار عموم قرار دهند و به اهداف خود در زمینه آماده سازی مردم و جامعه در برابر حوادث و خطرات احتمالی دست یابند. از آنجا که تعداد این نوع سازمانها و ارگانها اعم از دولتی و غیر دولتی بسیار زیاد هستند اگر هر کدامشان برنامه ای در محدوده عمل خود اجرا نمایند مردم در معرض انواع و اقسام اطلاعات و آموزشها قرار می گیرند و در صورت تکرار سالانه این برنامه ها در بلند مدت آنچه که مردم در این زمینه ها باید بدانند به آنها منتقل می شود. ضمن آنکه اجرای این برنامه ها برای خود سازمانهای مدیریت بحران و مرتبط با آن نیز نوعی تمرین تلقی می شود و در آمادگی آنها نیز موثر است.

این هفته هر سال با یک شعار اصلی دنبال می شود. نام شعار امسال "هم اکنون آماده شو: یادبگیر چگونه" (Prepare Now: Learn How) است. شعارها هر سال متناسب با شرایطی که جامعه در آن قرار داشته و دارد و اولویتهایی که باید به آنها پرداخت تدوین می شوند. آنچه این شعار به آن اهمیت می دهد یادگیری روشهای درست آمادگی در برابر سوانح است. آنچه در این مورد تاکید خاص روی آن می شود این است که افراد و خانوارها باید یاد بگیرند که چگونه خود را تا 72 ساعت پس از وقوع بحرانها و سوانح بدون توقع کمک حفظ نمایند.

در کانادا مسئولیت حفاظت و آمادگی در برابر سوانح و بحرانها در درجه اول متوجه خود افراد و خانوارها است. اگر آنها نتوانند از عهده این مسئولیت برآیند آنگاه دولتهای محلی موظف هستند که وارد عمل شوند. اگر دولتهای محلی هم از عهده این کار بر نیایند مسئولیت بر عهده دولت استانی و سپس دولت فدرال خواهد بود. به همین دلیل آمادگی در برابر سوانح از سیاستهایی است که در کانادا به شدت مورد توجه است و سرمایه گذاری های زیادی در این زمینه صورت می پذیرد. طبیعتا اثرات آن را نیز در پایین بودن تعداد سوانح و بحرانها از یک طرف و پایین بودن خسارات و تلفات در سوانح و بحرانهای پیش آمده از طرف دیگر بخوبی آشکار می شود.

جا دارد در کشور ما نیز این کار در حدی وسیعتر صورت پذیرد. توجه منفعلانه نسبت به بحرانها و سوانح بعد از وقوع آنها ارزش چندان زیادی ندارد. مهم این است که سازمانها و ادارات و نهادهای مسئول به گونه ای برنامه ریزی شده و مداوم صرف نظر از آنچه رخ داده اطلاع رسانی و آموزش و آماده سازی مردم در برابر بحرانها را در دستور کار خود قرار دهند. این یکی از راههایی است که در بلند مدت اثرات خود را برجای خواهد گذاشت. در این برنامه ها می توان از نیروهای داوطلب مردمی هم کمکهای زیادی گرفت. کما اینکه در کانادا نیز این هفته با حضور تعداد زیادی از داوطلبان صورت می گیرد.

اما دانش بشری همچنان از پیش بینی زمان دقیق وقوع زلزله ها عاجز است.

آندرئا دونلان از متخصصان فیزیک زمین می گوید علم زلزله شناسی راه درازی را تا پیش بینی دقیق زمان وقوع زمین لرزه ها پیش رو دارد:

"ما هنوز نمی توانیم زمان دقیق وقوع زلزله ها را پیش بینی کنیم ولی می توانیم مناطقی را به طور خاص مشخص کنیم و بگوییم که در 30 سال آینده در آنها زلزله رخ می دهد. قدم بعدی ما این است که از نظر علمی در جهت کاهش این پنجره زمانی از 30 سال به زمانی کوتاه تر مانند ده و یا پنج سال حرکت کنیم."

در این حال علوم فضایی به کمک دانش زلزله شناسی آمده است تا به شناخت بهتر این پدیده یاری برساند.

سازمان فضایی آمریکا، ناسا، با به کارگیری رادارهای قوی، ماهواره های تجسسی و سیستم های موقعیت یاب جغرافیایی سعی دارد با مطالعه جابجایی پوسته زمین به اطلاعات جدیدی درباره وقوع زلزله دست پیدا کند.

مگی گلاسکوئه از محققان ناسا می گوید او و همکارانش با به کارگیری اطلاعات به دست آمده از ماهواره ها و رادارهای سنجش از راه دور، به شبیه سازی رایانه ای حرکات گسل سن آندرئا در شهر سان فرانسیسکو پرداخته اند تا از این راه به شناخت بهتری از لرزش زمین دست پیدا کنند.

به گفته او مطالعات این طرح علاوه بر بررسی مناطقی که پس از زلزله سال 1906 سان فرانسیسکو دچار تغییرات زمین شناختی شده اند، بعضی مناطق دیگر مانند بستر ناحيه لس آنجلس را نیز مورد بررسی قرار می دهد.

زلزله شناسان سعی دارند با درک پدیده های فیزیکی پیش از وقوع زمین لرزه، زمان دقیق آن را پیش بینی کنند.

در این حال، به گفته کارشناسان پیش بینی زمان وقوع زلزله تنها زمانی می تواند جان افراد را از خطر نجات دهد که سازه ها و زیرساخت های شهری در برابر زمین لرزه مقاوم باشند و نیروهای امدادی هم برای مقابله با تبعات این پدیده طبیعی در آمادگی کامل به سر برند.

منبع: بي بي سي

پرسش بي پاسخ بشر از نگاه مجله ساینس

جهان از چه ساخته شده ؟ مبنای زیست شناسی هوشیاری چیست ؟ تا چه مدتی انسان ها بر روی زمین وجود خواهند داشت ؟ اینها برخی از سوالاتی هستند که توسط علم به آنها پاسخ دقیقی داده نشده است. مجله Science مهم ترین این سوالات را طبقه بندی و معرفی کرده است. اول اینکه جهان از چه ساخته شده است مهمترین سوال جواب داده نشده ای است که ذهن محققین را به خود مشغول داشته است. سوال دوم درباره مبنای زیست شناسی آگاهی و هوشیاری است. سوال سوم این است که تا چه مدت زندگی انسان ها بر روی این کره خاکی ادامه خواهد داشت؟ سوال چهارم می پرسد که چگونه ساختار درونی زمین کار می کند؟ سوال بعدی این است که آیا ما در جهان تنها هستیم؟ سوال ششم اشاره می کند که چگونه و کجا زندگی بر روی زمین شروع شده است؟ پرسش بعدی بر روی امکان ساخت واکسن موثر برای HIV تمرکز می کند  پرسش هشتم می پرسد جهان گلخانه ای چقدر گرم خواهد بود؟ سوال نهم اشاره می کند که چه چیزی می تواند جایگزین نفت ارزان شود و کی؟ و پرسش دهم می گوید آیا تئوری مالتوس غلط خواهد بود؟ از 10 پرسش اول ، تعداد 7 سوال به طور مستقیم و غیر مستقیم به علوم زمین مربوط می شود. از مهمترین سوالات مرتبط با علوم زمین این است که ساختار داخلی زمین چگونه کار می کند؟ تئوری انقلابی زمین ساخت صفحه ای (که پوسته زمین به قطعاتی تقسیم شده است که بر روی گوشته حرکت می کنند) بر روی علوم زمین تاثیر بسزایی گذاشته است. ولی 6300 کیلومتر سنگ و آهن زیر صفحات زمین ساختی واقع شده اند که حرکت و چرخش آنها باعث کار کردن موتور گرمایی زمین می شود. هر چه محققین با ابزارهای پیشرفته تری زیر زمین را می کاوند متوجه می شوند که کارکرد این موتور گرمایی خیلی پیچیده است. پیشرفت تصاویر لرزه ای، مطالعات کانی شناسی و مدل سازی های کامپیوتری ممکن است نشانه هایی از اینکه چه چیزی باعث ضخامت زمین شده است، فراهم کند. پرسش بعدی که بیشتر از همه به علوم زمین مربوط است اشاره به جایگزینی نفت با مواد دیگر دارد. قیمت نفت و تقاضا برای انرژی در حال افزایش است. ذخایر نفت در حال کاهش است و از طرفی پوشش یخ های قطبی نیز در حال آب شدن می باشند. بنابراین زمان آن رسیده که منبع جدید انرژی جایگزین نفت شود. منابع انرژی دیگر در دسترس هستند ولی گرانتر از این هستند که جایگزین نفت شوند. پیشرفت های نانوتکنولوژی ممکن است جوابگوی این نیاز مهم باشد. ولی آیا این پیشرفت ها قبل از اینکه منبع نفت کاملا تمام شود، منبع جدیدی پیدا خواهند کرد؟ منبع: پایگاه ملی داده های علوم زمین در پايتخت چين باران خاك باريد     هواي غبارآلود فصل بهار همراه با توفان هاي شن براي شهروندان شهر پكن پايتخت چين دردسرساز شد و بنا بر خبرگزاري جمهوري اسلامي (ايرنا) در 28/01/85، روز دوشنبه و شب گذشته پكن زير باراني از خاك بود. ادارات ذي ربط محيط زيست و كارشناسان امور بهداشتي بعد از بارش باران خاك در شهر پكن به مردم توصيه كردند در خانه هاي خود بمانند.  محيط زيست پكن به مردم توصيه كرد به هنگام بيرون رفتن از منزل بهتر است از ماسك استفاده كنند. خيابان هاي شهر پكن از خاك پوشانده شد و خاك بسيار زيادي وارد اين شهر شده است. لايه هاي خاك سطح خودرو هاي شهر پكن را پوشانده است و صاحبان آنها براي خاك روبي از برف پاك كن هاي خود استفاده مي كنند و آسمان كاملا غبار آلود بوده و نور خورشيد به سختي از لايه هاي خاك عبور كرده و بر زمين مي تابيد. پكن دو هفته است كه در شرايط هوايي بسيار بد بسر مي برد و يكي از بدترين فصل هاي بهار را تجربه ميكند بي آنكه قطره اي باران باريده باشد. منبع: http://www.ngdir.com/News/PNewsDetail.asp?PId=17653

بستن کمرمند ایمنی برای رانندگان و سرنشینان ردیف اول انواع خودراهای در حال حرکت مسیر جاده های بین شهری و کمربند ها و بزرگرههای درون شیری و همچنین استفاده از کلاه ایمنی برای رانندگان و سرنشینان هر نوع متور سیکلت اجباری است .

توجه

قسمت پایین کمربند باید از روی رانها عبور کند و قسمت بالای آن باید بین شانه ها و کتف قرار گیرد .

هرگز اجازه ندهید دو نفر از یک کمربند استفاده کنند .

مسئولیت بستن کمربند ایمنی سرنشینان اتوموبیل راننده است .

استفاده از صندلی ردیف اول برای کودکان زیر 12 سال منفرد با همراه والدین ممنوع است . در صورت استفاده از صندلی ویژه استقرار کودکان با تکیه گاه و پشت سری مخصوص ، جای دادن آنها در ردیف اول بلا مانع است .

هر کس شخص یا اشخاصی را در معرض خطر جانی مشاهده کند و بتواند با اقدام فوری فوری خود و یا کمک طلبیدن از دیگران یا اعلام فوری به مراجع صلاحیت دار از وقوع خطر یا تشدید نتیجه آن جلوگیری کند بدون اینکه با این اقدام خطری متوجه خود او و دیگران شود و با وجود استمداد یا دلالت اوضاع و احوال بر ضرورت کمک ، از اقدام به این امر خودداری نماید به حبس و جزای نقدی محکوم خواهد شد .

جلب و بازداشت کسانیکه مصدوم را به مراکز درمانی یا مراکز نیروی انتظامی و غیره منتقل می کنند ممنوع است ، مگر آینکه خود فرد یا مصدوم یا افراد دیگر او را مقصر قلمداد نمایند .

برنامه خانوادگی مقابله با حوادث

این مبحث برای آموزش برنامه ی خانوادگی مقابله با حوادث در هنگام و بعداز حادثه بخصوص زلزله تهیه شده است .
--------------------------------------------------------------------------------------------

1 – دیوار های منزل را بررسی کرده و مطمئن شوید که کاملا سالم و مستحکم هستند (کوچکترین ترک را جدی بگیرید ).

2 – یک کپسول آتش نشانی تهیه ودر آشپزخانه قرار دهید .

3 – به اعضاء خانواده شماره تلفن و مکالمه اضطراری راآموزش دهید .

4 – با اعضاء خانواده تان قرار بگذارید که اگر هنگام بروز حادثه در جاهای مختلفی بودند ،بعداز آن همدیگر را کجا ملاقات کنند (یک دوست یا خویشاوند را در خارج از شهر خود مشخص کنید که همه اعضاء خانواده (در صورتیکه از هم جدا هستند)به وی وضعیت خود را اطلاع دهند .

5 – در اسرع وقت به اعضاء خانواده بیاموزید که چگونه باید جریان آب ، برق و گاز محل سکونت خود را در زمان حادثه قطع کنند.

6 – شماره تلفن های ضروری نظیر هلال احمر ، آمبولانس ، اورژانس ، آتش نشانی و پلیس را در دسترس داشته باشید .

7 – از خوابیدن در محلهای نامطمئن(مانند زیر پنجره ها ) بپرهیزید .

8 – به فرزندان تان (مخصوصا کوچکتر ها ) سفارش کنید در هنگام وقوع زلزله هرجا هستند همانجا بماند .

9 – در جریان فعالیت های روزانه در منزل یا در محل کار ، از مسدود کردن راهروها ، درگاههای ورودی و خروجی با اثاث ، دوچرخه ، ماشین و غیره خودداری نمایید (در زمان بروز حادثه مهم آن است که همه معبر ها برای تخلیه ساکنان و نیز برای ورود امدادگران باز باشد)

10 – در اولین قدم در زمان حادثه در محل مناسب پناه بگیرید (در داخل خانه ، زیر میز ، در گاههای داخلی یا کنج اتاق جای مناسبی برای ایستادن است ) محلی را برای ایستادن انتخاب کنید که خطر سقوط مصالح کمتر باشد.

11 – در مورد مسائل تخصصی مربوط به حوادث از قبیل زمان ، مکان  ، شدت ، ... شایعات و حرفهای بی اساس افراد غیر متخصص را ملاک قرار نداده و روحیه ی خود را دستخوش سخنان بی پایه نسازید .

12 – کمکهای اولیه و طرز کار با وسائل آن و اطفاء حریق را از طریق آموزش های عمومی قبل از بروز حادثه بیاموزید و ترتیبی دهید تا اعضاء خانواده نیز نحوه ی کمکهای اولیه را یاد بگیرند .

13 – در زمان حادثه به عنوان یک قاعده ی کلی به خارج  ساختمان ندوید .

14 – از نگهداری بیش از حد مایعات قابل اشتعال خودداری کنید.

15 – بعداز استفاده از اجاق گاز ، شیر فلکه ی گاز را حتما ببندید.

16 – سیم های برق را از زیر فرش ، بالای در و یا محوطه ی باز بیرون ساختمان عبور ندهید زیرا ممکن است باعث آتش سوزی گردد.

17 – مقداری تخته ی سه لایی و پلاستیک در منزل داشته باشید تا در صورت خسارت جزئی بتوان نسبت به ترمیم موقت سریعا اقدام کرد .

18 – در هنگام زلزله اگر در ساحل دریا بودید فورا ساحل را ترک کنید زیرا موج دریا بر اثر زلزله بالا می آید و میتواند خطر ساز باشد .

19 – در هنگام بروز اغلب سوانح اگر در کنار کوه می باشید باید فورا دامنه ی کوه را ترک کنید زیرا خطر ریزش کوه وجود دارد .

20 – بعداز زلزله خود را به همسایگان نشان دهید تا از سلامت شما آگاه شوند .

21 – خانه ی خود را از نظر آسیب پذیری بعد از زلزله بررسی کنید .

22 – آبگرمکن ، وسائل نفت سوز و گاز سوز ،یخچال و کمدهای سنگین را در جای خود ثابت کنید.

23 – مواد خطرناک شیمیایی و اسیدی را در ظروف شیشه ای نگذارید چون در صورتیکه شکسته شوند ایجاد خطر می نماید .

24 – واکسیناسیون به موقع افراد خانواده را جدی بگیرید تا در صورت بروز سوانح از شیوع بیماریهای مسری جلوگیری کند.

برای مقابله با تمام حوادث این امکانات را لازم دارید :

1 – آّ برای هر نفر 1لیتر در ظروف پلاستیکی در بسته.

2 – غذای کم حجم و پرانرژی که نیاز به پختن و نگهداری در یخچال نداشته باشد(خرما ، بیسکویت ، کنسرو ،کمپوت ، بادام ،...)

3 – وسائل بچه ها (شیشه ی شیر ، شیرخشک ، لباس زیر ، پوشک ،اسباب بازی و دارو ، ...)

4 – کتابچه و جعبه کمکهای اولیه .

5 – وسیله ی روشنایی(چراغ قوه و باطری اضافی و...)

6 – رادیو ترانزیستوریکوچک با باطری اضافه.

7 – اسناد و مدارک مهم (شناسنامه ، گذرنامه ،دفترچه ی بیمه ، وصیت نامه ، اوراق بهادار ، اسناد ملکی ، صورت اموال و وسائل منزل ،...)ترجیحا در کیف ضد آب نگهداری شود .

8 – لباس گرم

9 – سوت

توصیه های خاص برای افراد معلول و مسن   

- چراغ قوه و سوت به منظور علامت رسانی همراه داشته باشید .

- وسائل دارویی و پزشکی مورد نیاز خود را (عصا ، صندلی چرخ دار ، سمعک و...)در دسترس داشته باشید .

- اگر برای برقراری ارتباط دچار مشکل هستید دفترچه یادداشت و قلم در دسترس داشته باشید.

- اگر بر روی صندلی چرخ دار می باشید چرخهای آن را در مکان مناسبی که قرار گرفتید قفل کنید .

- سر و بدن را با بازوها – بالش – پتو – کتاب و غیره محفوظ نگهدارید .

لوازم داروهای که باید در جعبه کمکهای اولیه بگذارید:

1 – محلول ضد عفونی کننده (سرم فیزیولوژی)

2 – چسب زخم –نوار چسب (برای استفاده در بانداژِ)

3 – گاز یا تنظیف (استریل شده )

4 – باند (برای پانسمان به صورت نواری- سه گوش ) در اندازه های مختلف

5 – آینه کوچک

6 – شریان باند (تورنیکت برای بستن شریان قطع شده )

7 – قیچی

8 – آتل (تخته شکسته بندی برای نگهداری و ثابت نگهداشتن عضو صدمه دیده)

9 – دستکش طبی

10 – داروهای عمومی (مسکن- ضد اسهال و ...)

11 – داروهای خاص افراد بیمار خانواده (داروی قلب – دیابت – فشارخون و...)

12 -  کتابچه ی کمکهای اولیه

نکات مهم

1 – روی داروها برچسب زده تا هنگام استفاده اشتباهی رخ ندهد و به تاریخ مصرف آنها توجه داشته باشید.

2 – داروهای خاص افراد بیمار خانواده را به مقدار زیادتری تهیه کنید.

3 – جعبه کمکهای اولیه رادر دسترس  دور از آفتاب و آب قرار دهید.

شماره تماس های مورد نیاز

شماره تماس هلال احمر شهرستان محل سکونت شما

اورژانس:           115

 آتش نشانی:    ۱۲۵

 همشهریان ارجمند:

آگاهی اولین قدم گام و آمادگی امدادی کلید نجات است.

  RSS