نبض:

ابتدا با نوک دو انگشت بزرگ و نشانه نقطه لمس نبض را که محل شریان از روی استخوان یا جسم سخت می باشد پیدا کنید مانند نقطه لمس نبض رادیال که در قسمت داخلی مچ دست ( پایین انگشت شصت ) و روی استخوان رادیوس قرار دارد و یا نقطه نبض کاروتید که در روی گردن و یا شیار کنار عضله scm در فرورفتگی کنار سیب آدمي می باشد.

براي لمس نبض دو انگشت سبابه وكناري آن را به ارامی بر روی این مکانها بگذارید. هر دو شریان کاروتید را هم زمان لمس نکنید و فشار زیادی بر روی این شریان وارد ننمائید زیرا در ریتم ضربان قلبی اختلال ایجاد می کند.با انگشت شصت نبض را لمس نکنید زیرا خود شصت نبض قابل لمس دارد. در بزرگسالان رایجترین محل برای لمس نبض شریان رادیال بوده و مطمئن ترین محل شریان کاروتید می باشد.

حدود نبض طبیعی در حالت استراحت:

نوزاد شیر خوار ( صفر تا پنج ماه )                                                   ۱۲۰ـ۱۸۰

شیر خوار (۱۱ـ ۱۶)                                                                           ۱۰۵ـ۱۶۵

شیر خوار ( ۱ ـ۲ ساله)                                                                      ۹۰ ـ۱۵۰

کودک (۳ـ۴ ساله )                                                                           ۸۰ ـ۱۴۰

کودک ( ۵ ـ۷ )                                                                                 ۸۰ـ۱۲۰

کودک (۸ـ۱۱ )                                                                                 ۷۰ـ۱۱۰

فرد بالغ( بیش از ۱۲ سال)                                                                ۶۰ـ۱۰۰

طبقه بندی ضربان نبض در بالغین:

غیر طلبیعی (ارام و یا پایین تر از طبیعی)                                 مساوی یا کمتر از ۶۰

طبیعی در مردان و زنان بالغ                                                                ۶۰ـ۸۰

طبیعی ولی کمی افزایش یافته                                                           ۸۰ـ۱۰۰

غیر طبیعی تند                                                                                 ۱۰۰ـ۱۲۰

غیر طبیعی سریع                                                                             ۱۲۰ـ۱۴۰

غیر طبیعی (فوق العاده سریع و به سختی قابل شمارش)    مساوی یا بیش از ۱۴۰

فشار خون:

فشار خون یکی از اصلی ترین معیار ها برای تشریح وضیعت خونرسانی و عملکرد قلب می باشد. فشارخون عبارتست از فشاری که از طرف جدار بطن چپ به خون وارد   می شود و این جریان شتاب یافته خون بر دیواره رگها(فشار) وارد می کند( طبق تعریف پاسکال فشار به نیروی وارده بر واحد سطح گویند و میزان فشار در امتداد یک سطح یکسان می باشد).

کاهش فشار خون می تواند به یکی از دلایل زیر باشد:

1.    از دست رفتن حجم خون یا مایعات بدن

2.    کاهش توانائی بدن در انقباض عروق

3.    اختلال در انقباضات قلبی   

فشار خون از دو جز اساسی تشکیل میشود:۱ـ فشار خون سیستولیک ۲ـ فشار خون دیاستولیک

فشارخون سیستولیک به حد اکثر فشار ایجاد شده از طرف قلب گویند که بر دیواره ائورت وارد می اید و چون گرفتن فشار ائورت دشوار بوده و فشار در امتداد یک سطح یکسان است لذا فشار را در سطح ائورت و در ناحیه بازو اندازه گیری می کنند.

فشار خون دیاستولیک به حداقل فشار ایجاد شده از طرف قلب به دیواره ائورت گویند که در زمان استراحت قلب یا در مرحله دیاستول ایجاد می شود. فشار سیستولیک حد اکثر فشار وارده بر عروق و فشار دیاستولیک حداقل فشار محسوب شده و به صورت کسر بیان می گردند( مثلا" ۱۲۰ روی ۷۵ میلی متر جیوه).

برای گرفتن فشار خون به دو وسله احتیاج است:

1.    دستگاه فشار خون (sphygomanometer) که از کاف( cuff قسمتی است که بر روی بازو بسته می شود) ستون درجه و تلمبه و لوله های رابط تشکیل میشود

2.    گوشی پزشکی(stethoscope) که از ( بل ) و دیافراگم (بخش گیرنده اصوات) لوله های رابط و گوشی درست شده است.

 روش اندازه گیری فشار خون:

در ابتدا باید دستکاه را در قلب و در وسط بازو ببندید سعی نمایید لبه پایینی کاف دو سانتی متر با چین ارنج فاصله داشته باشد و کاف نه خیلی محکم و نه خیلی شل بسته شود. سپس در قسمت داخلی ارنج با دو انگشت به دنبال شریان بازویی بگردید و بل یا دیافراگم گوشی را در نقطه لمس نبض قرار دهید.بعد پیچ تلمبه را ببندید و کاف را تا ۱۵۰یا ۲۰۰ میلی متر جیوه باد کنید.به ارامی باد را خالی کرده و منتظر اولین صدا باشید.اولین خونی که از شریان بسته شده  وارد رگ می گردد به صئرت گرد ابی به دیواره های جانبی شریات برخورد کرده و صدا ایجاد می کند. عدد نمایش داده شده همزمان این صدا را روی ستون درجه یا مانومتر پیدا کنید.این فشار را فشار خون سیستولیک یا ماگزیمم گویند. بتدریج تخلیه باد ادامه دهید و در نقطه ای صدای شنیده شده قطع می شود فشار دیاستولیک را ثبت نمائید. جهت اندازه گیری دقیق فشار خون سیستولیک می تواتید از لمس شریان رادیال نیز استفاده کنید.

حدود طبیعی فشار خون:

بزرگسالان    ۹۰ـ۱۴۰میلی متر جیوه ( سیستولیک )

کودکان ( بین تا ۸ سال      ۶ـ۹۰ میلی متر جیوه ( دیاستولیک )

شیر خواران( از زمان تولد تا یک سالگی )    دو برابر سن به علاوه ۸۰

تعداد تنفس:

در هنگام ارزیابی اولیه بخش اصلی موضوع بر این استوتر است که ایا بیمار نفس می کشد؟ (وجود تنفس) حال انکه در لرزیابی ثانویه تعداد تنفس اهمیت دارد. لذا تنفس ها را در یک دقیقه بشمارید. شمارش تنفس کودکان حتما" باید در یک دقیقه صورت گیرد. بهترین مکان ها برای شمارش تعداد  تنفس  به ویژه در کودکان منطقه بین شکم و قفسه سینه ( در زیر لبه دندهای ) است اما از طریق مجاری تنفسی بالا و پایین رفتن شکم یا قفسه سینه نیز می توانید تنفس را بشمارید.

حدود طبیعی تعداد تنفس:

بزرگسالان( بالای ۱۲ سال )                                              ۱۲ تا ۲۰

کودکان  (بین یکماه تا ۱۲ سال )                                     ۱۵ تا ۳۰

نوزادان (بین زمان تولد تا یک ماه )                              ۲۵ تا ۵۰

هنگامی که میزان تنفس را تعیین کردید صداهای تنفسی را بشنوید موارد زیر غیر طبیعی است:

1.    خس خس کردن و یا با صدا نفس کشیدن

2.    صدای بلند مانند فریاد

3.    صدای غلغل مانند

4.    راه هوائی محدود شده است.

5.    راه هوائی محدود باشد.

6.    مایع در راه هوائی.

    درجه حرارت بدن:

حرارت بدن ناشی از سوخت و ساز مواد غذایی در بدن بوده . کاهش یا افزایش ان نیز معیار مناسبی برای پی بردن به وضعیت متابوایسم( سوخت و ساز ) بدن می باشد. برای سنجش دمای بدن از دما سنج یا ترمو متر استفاده می شود که سه نوع ان بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد:

1.    حرارت سنج جیوه ای دهانی

2.    حرارت سنج جیوه ای مقعدی

3.    حرارت سنج نواری

بیاد داشته باسید که درجه حرارت طبیعی بدن ۳۷.۷ تا ۳۶.۶ درجه سانتی گراد می باشد.

 شناخت علائم حیاتی :

1-درجه هوشیاری:

-هوشیاری كامل

-حواس پرتی مختصر(نیمه بیهوشی)

-خواب آلودگي

-كاملا بی هوش(اغما،كما)

2-تنفس:

تنفس شامل 2ثانیه دم،1ثانیه تبادل اكسیژن و 2ثانیه بازدم.

هر فرد بزرگ سال 12-20 بار در دقیقه

كودكان 20-25 ،شیر خواران 25-50 بار در دقیقه

سه راه برای فهمیدن تعداد تنفس:دیدن-شنیدن-لمس كردن

3-نبض: عبور خون از داخل سرخرگ،در محلهایی كه سرخرگ از روی استخوان عبور كرده قابل لمس می باشد.

60 -80 بزرگسالان-80-100كودكان-100-120شیرخواران

-نبض كارتید(گردنی):حیاتی ترین نبض چون به قلب نزدیك تر است.

-نبض بازویی(براكیان):جهت وجود ضربان قلب در شیر خواران از این نبض استفاده می كنیم.

-نبض رادیان(مچ دست):رایج ترین محل.

-نبض فمورال(كشاله ران)

4-درجه حرارت بدن:درجه حرارت طبیعی8/36-5/37

دهان:3دقیقه

زیر بغل:5دقیقه

مقعدی:5/1دقیقه

5-رنگ پوست:

-كبود(سیانوزه)» خفگی،شكستگی

-قرمز برافروخته» گرما زدگی،فشار خون بالا

-رنگ پریدگی » شوك(ترس)،نرسیدن خون كافی،فشار خون پایین

 تنگي در مردمك (ميوزيس )

 گشاد شدن مردمک (میدریازیس)

تصادفات عابرين پياده با وسائط نقليه موتوري چالش اصلي  متخصصين بهداشت عمومي طب تروما و ايمني ترافيك است . بيش ازيك سوم از 2/1 ميليون مرگ 10ميليون صدمه درسال كه بعلت تصادفات ترافيكي رخ داده است مربوط به عابرين پياده است . در مقايسه با سرنشينان خودرو ، عابرين پياده متحمل جراحات متعدد با شدت بيشتر و مرگ و مير بالاتر ميشوند . اگر چه اكثر اين تصادفات در كشورهاي  درحال توسعه اتفاق ميافتد ولي كشورهاي پيشرفته و صنعتي نيز متحمل هزينه سنگين ناشي ازآسيب به  عابرين پياده درنتيجه سوانح ترافيكي ميشوند كه اين ميزان 2 برابر ميزان آن در سرنشينان درون خودروست  وبه همين نسبت ميزان هزينه تحميلي آن براقتصاد كشور 2 برابر ميباشد ( 57400 پوند براي هر نفر عابر پياده ) .

علي رغم وسعت مشكل در عابرين پياده ، تحقيقاتي كه متمركز بركاهش آسيبها و جراحات در عابرين پياده باشد بسيار اندك است و اكثراً متمركز بر سرنشينان درون خودروشده است . بسياري از تلاشها كه براي كاهش آسيبها در عابرين پياده صورت گرفته است بيشتر به جدا سازي معطوف بوده است مانند احداث پل عابر پياده ، آموزشهاي عمومي و اعمال قانون ودراين رابطه كمتر به تغيير در طراحي خودرو توجه شده است . ممكن است كه اين عدم تلاش براي تغيير در طراحي خودرو به نگرش جامعه برگردد كه آسيبها وصدماتي كه بوسيله برخورد يك جسم بزرگ و سخت با عابر پياده كوچك وشكننده و آسيب پذير بوجود ميايد نمي توان بوسيله تغيير در ساختمان خودرو آنرا كاهش داد. ولي مهندسين طراحي كه اصول ايمني رابراي سرنشينان خودرو مورد توجه قرار ميدهند ميتوانند براي عابرين پياده نيز يك محيط ايمن ايجاد نمايند. درگذشته مفهوم طراحي خودرو براي محافظت و ايمني عابر پياده با تغيير در نگرش عمومي – انجام آزمايشات ايمني دوره اي و دسترسي به فناوري مدرن روز كه براي ايجاد رويكرد همه جانبه به ايمني خودرواست درنظر گرفته نمي شد . ولي امروزه فرهنگ و فضاي علمي حاكم و قانونمندشدن جامعه باعث ايجاد انگيزه قوي تر شده است و مجال كاهش حوادث درعابرين پياده چه از نظر تعداد و چه شدت آسيب بوسيلة طراحي مناسب خودرو وبكار گيري ابزارهاي ايمني در خودروها رافراهم كرده است .

آناتومي تصادفات خودرو با عابرين پياده

دربيشترتصادفات عابرين پياده وخودرو، آسيبهاي بوجود آمده ناشي از اصابت قسمتهاي جلو خودرو با عابرين پياده ميباشد و ساختمان جلـــوئي خودرو مسئول بيشتر اين صدمات است( شكل 1 )

شكل 1

نقاط برخورد خودرو درتصادف با عابرين پياده ، قسمت جلو خودرو مسئول اكثر صدمات به عابرين پياده است .

در اينگونه تصادفات ترتيب اصابت به اجزاء بدن بخوبي شناخته شده است . سپر خودرو با پاهاي عابر پياده برخورد ميكند . قسمت برآمده جلو كاپوت به ران يا باسن ضربه زده و نهايتاً سربه سطح خارجي كاپوت يا بادگير تعبيه شده در قسمت انتهائي آن نزديك به شيشه جلو كه فضائي بسيار محكم وسخت است برخورد ميكند ( شكل 2 ) .

دراين موقع عابر پياده به جلو خودرو ميچسبد وبه همين حالت باقي مي ماند. زمانيكه خودرو متوقف ميشود عابر همچنان به راه خود ادامه داده و پس از لحظاتي به زمين مي افتد كه اين امر نيز باعث صدمه بيشتر به وي خواهد شد.

با وجوديكه ترتيب اتفاقات فوق بصورت يك مجموعة پي درپي صورت ميگيرد ولي شدت واقعي  آسيبها بستگي به اندازه خودرو و شخص عابر – هوشياري وي قبل ازبرخورد وسرعت خودرو در هنگام برخورد دارد . كوچك بودن بدنة اكثر خودروهاي شخصي باعث ميشود كه برخورد در پائين تر از نقطه  ثقل صورت گيرد ودراين صورت مسير حركت عابر پياده مطابق با (شكل 2 ) خواهد شد.

شكل 2

ترتيب رخداد حادثه درتصادف باعابرين پياده .

بعداز برخورد سپربا پاي عابر پياده و پس ازچرخش پاها كه اصطلاحاً «قنداق » شدن به آن گفته مي شود سربا بادگير يا سطح خارجي كاپوت برخورد مي كند.

ولي در خودرو هاي سنگين تر وبلندتر مانند خودروهاي چند منظوره ( جيپ ) . كاميونت ، كاميون و ون برخورد بالاتر از نقطه ثقل است ودراين حالت عابر پياده بدون تماس با كاپوت خود رو به جلوپرتاپ شده و سپس خودروئي كه سعي در متوقف شدن دارد از روي وي عبور مي نمايد.

نماي آسيبها واقدامات متقابل

برخورد عابر پياده به كاپوت يا سپر خودرو در تصادفات كدام يك ارجح است؟ سرو‌‌پاها بيشترين نقاط بدن هستند كه دچار آسيب مي شوند. از آنجائي ‌كه ‌ضربه به سر از مهمترين علل مرگ‌ و مير و ناتواني هاي ناشي ازآسيبهاي ترافيكي درعابرين پياده است ( شكل 3 ) ايجاد يك بستر نسبتاً نرم در خودرو براي فرود عابر پياده ازاصول اولية طراحي ايمني خودرو براي محافظت ازعابرين پياده است .

ميزان سختي نقاط مختلف كه سربا آنها برخورد ميكند بطرز باورنكردني در ايجاد صدمه و آسيب دخيل است

شكل 3

توزيع آسيب ها دربرخورد خودرو باعابرين پياده ( چپ )‌و فراواني آسيب ها به تفكيك نقاط خودرو ( راست ) . درعابرين پياده بزرگسال سروپاها شايع ترين محل صدمه هستند و ازاين ميان آسيب به سر از عمده ترين علت مرگ و مير به شمار مي آيد . بادگيرو سپرمهمترين قسمت هاي ايجاد آسيب هستند.

.برخورد سر با قسمت نسبتاً سخت بادگير، باعث ايجاد آسيب شديد به سر، شكستگي  استخوان سرو صورت و آسيب عروقي حتي در سرعتهاي پائين ميشود در حاليكه برخورد با قسمتهاي مركزي نرمتراين آسيبها وصدمات كاهش مييابند. ازآنجائيكه سطح كاپوت ازفلز ساخته شده است و نسبتاً ساختمان قابل قبولي دارد خود به تنهائي خطر آفرين نيست . ولي خطر زماني جدي است كه سر به قسمتهايي از كاپوت كه روي اجزاء سخت مانند موتور را ميپوشاند برخورد نمايد .راه حلي كه درنظر گرفته ميشود ايجاد فضاي كافي ( حداقل 10 سانتي متر ) بين كاپوت و موتور است و اين راه حل مناسبي است در جهت

پيشنهادي ديگر استفاده از كاپوت هوشمند يا فناوري  پيروتكنيك است . در مواقع تصادف كاپوت به ضربه حساسيت داشته و بلافاصله كمي باز ميگردد. بدين صورت فضاي بين موتور و كاپوت زياد ميشود. اين عمل در عين اينكه شكل سنتي خودرو را حفظ ميكند باعث پيشگيري‌ازصدمات جـدي به سرنيز ميگردد.

شكل 4

كاپوت هوشمند (POP-up ) كه مجهز به حس كننده مي باشد . بلافاصله پس ازبرخورد با عابر پياده قسمت عقب آن به سمت بالاحركت مي كند ودر نتيجه يك بستر نرم و نامناسب براي فرود سر پديد مي آورد.

 راه حـــل سوم استفاده از روش ( Pop Up ) ميباشد بدين صورت كه در موقع تصادف لبة انتهائي كاپوت روبه بالا باز شده و مانع ازبرخورد سربا قسمت سخت بادگير ميشود . با وجود اينها مؤثر ترين راه به كارگيري كيسة هوا در فاصلة بين كاپوت و موتور ، دراطراف بادگيرها وديگر نقاط سخت خودرو است كه امكان برخورد سربا آنها وجود دارد ( شكل 5 )

با وجوديكه صدمات بر سر علت اصلي مرگ و مير درتصادفات ترافيكي است اما صدمه به پاها ازشايعترين اين آسيبها ميباشد.(شكل3 )
برخورد مستقيم سپر خودرو با پاهاي انسان به شكستگي يك يا هر دواستخوان ساق پا مي انجامد و جراحت به رباطهاي زانو ازديگر پيامد هاي اين برخورد هاست .

شكل 5

كاپوت هوشمند به تنهائي براي محافظت سراز قسمت هاي ثابت و سخت مخصوصاً درخودروهاي كوچك كافي به نظر نمي رسد- استفاده از بالشتك A و كيسه هوا مي تواند اين ضعف را برطرف نمايد.

تلاش براي كاهش انتقال قدرت به زانو ها و افزايش سطحي كه نيروبه آن وارد ميشود ازاهداف اولية طراحي خود روها براي محافظت عابرين پياده است . يكي ازاين رويكرد ها بكار گيري جاذب انرژي روي سپر خودروها است البته كاهش ضريب سختي سپرها با محدوديت همراه است زيرا اصولاً وجود سپرها براي  محافظت جلو خودرو درتصادفات ميباشد . درآزمايشها بنحوي كه درآن  از آدمكها استفاده شده وبا كمك شبيه سازكامپيوتري به آن واقعيت بخشيده شده است نشان داده است كه اعمال تغييرات هرچند جزئي و اندك درساختمان سپرها ودرارتفاع وشكل خارجي آنها به همراه افزايش ميزان هوشياري عابرين پياده درهنگام برخورد باعث كاهش زياد صدمه به پاها ميگردد.

دركل سپرهاي كم ارتفاع ازسطح زمين درموقع برخورد باعث چرخش همزمان هردواستخوان ساق پا ميشود و اين در حاليست كه بدن بر روي خودرو افتاده است . سپرهائي كه ارتفاع آنها ازسطح زمين بالاتر ازارتفاع زانو عابر پياده باشد و ما بيشتر در خودروهاي چند منظوره مانند جيپ وپاترول مشاهده ميكنم باعث گردش استخونهاي ساق پا برخلاف  جهت‌همديگر شده كه با خودموجب‌آسيب شديد

به زانو ها ميشود . اضافه نمودن يك سپر كوچگتر در زير سپر اصلي ( گل سپرها ) باعث محدوديت دراين گردش شده كه نتيجاً توزيع بهتر نيرو را به همراه خواهد داشت .

طراحي مناسب چراغهاي اصلي در جلو خودرو نيز ميتواند بعنوان جاذب انرژي حاصل ازبرخورد عمل نمايد ودرنتيجه صدمات ناشي ازآنرا كاهش دهد .

ارزشيابي و اقدامات انجام شده

كميته افزايش ضريب ايمني خودرو دراروپا ( EEVC ) براي ارزيابي آسيبهاي بالقوه برخورد قسمتهاي جلو خودرو وبا عابرين پياده آزمايشات اختصاصي را طراحي كرده است وبه تازگي نيز اين كميته آزمونهاي مستمراثر ضربه راه شبيه سازي برخورد خودرو با سرعت 40 كيلومتر درساعت با عابرين پياده پيشنهاد ميكند ( شكل 6 )

شكل 6

آزمون پيشنهادي كميته افزايش ضريب ايمني خودرو در اروپا (‌EEVC )‌ نشان دهنده اثر تصادف خودرو با وسيله نقليه در سرعت 40 کيلومتر  درساعت است اين آزمون اقتصادي و از قابليت تكرار پذيري برخوردار است .

اين آزمون اكثر نقاط كاپوت را كه ميتواند جايگاه ××× سر وزانو باشد راشامل ميشود . اين نقاط مجهز به گيرنده هائي هستند كه شدت ضربه ، جابجائي حاصل از آن و شتاب به وجود آمده را توسط رايانه و با  توجه  به  سطح  مقاومت بدن  وشاخصهاي بيومكانيكي سروپاها تجزيه و تحليل ميكند. توافق داوطلبانه اي كه بين سازندگان خودرو در اروپا صورت گرفته حـــكايت ازاين دارد خودروهائي كه بعد ازسال 2010 ميلادي به بازارعرضه ميشوند بايد آزمــــــونهاي پيشنهادي ( EEVC ) را موفقيت گذارنده باشند و هم اكنون تحت برنامه ارزيابي خودروهاي جـــديــــــد ( NCAP ) . بسياري از كشورها در اقصي نقاط دنيا اين آزمونها را انجام ميدهند و نتايج آنها براي اطلاعات بيشتر مشتريان در اختيار ايشان قرار ميگيرد . اگر اين آزمونها براي همة خودروسازان اجباري گردد تخمين زده ميشود كه ميزان مرگ و مير عابرين پياده تا بيشتر از20% كاهش يابد وبراي كاهش بيشتر اين ميزان به هنگام كردن آزمونها ضروريست و بخصوص كه بادگير خودرو و قاب دور آنرا نيز يكي از اجزاء اين آزمونها قرار دهند كه اين خود  بتنهائي مسئول 15% ويا بيشتر ازكل آسيبهاي عابرين پياده است . مضافاً پيشرفت در دقت ضربه سازها  و تعيين شاخصهاي دقيقتر تخمين آسيبها نيازمند مطالعات  عميقتر بيومكانيكي است .

با وجود محدوديت آزمايشات جاري اگر چه EEVC  باعث افزايش آگاهي جامعه از طراحي خودرو در ارتباط با عابرين پياده شده است ولي زمانيكه اين آزمونها با روشهاي جامع پيشگيري ازآسيبها توأم شود باعث كاهش چشمگير آسيبها خواهد شد چيزي كه زماني تصور ميشد موضوعي ‌‌فراتر از دخالت انسان باشد.

 در ورزش كوهنوردي حقيقت مرگ همیشه وجود دارد ، يا مي بري يا مي بازي ، وقتي اين حقيقت را

قبول كني تازه زندگي را شروع كرده اي که این خود درسی است.كوهستان محل استفاده از تجربه است

اينجا جايي است كه خودت را بشناسي و عليه عيبهايت قدم برداري.

كوهها ابهتشان را از افرادي كه در آنها مي ميرند بدست مي آورند پس نگذارید ...

کوهنوردی ورزشی برای جهت دادن ، معنا دادن ، شکل دادن ، و آماده شدن برای نوعی زیستن متکی به

 اراده و ایمان است.در یک صعود سخت به یاد می آوریم که چه هستیم و چه می توانیم باشیم و تا چه

حد آماده دفاع از اعتقاداتمان هستیم.

 تمایل به تنهایی گاهی یک نیاز نیرومند و اساسی انسانی است که تنها در کوهستان می توان آن را

تامین کرد. کیفیت کوهنوردی به مراتب با ارزش تر از کمیت صعود است.

 هر چند کوهنوردان بر سکوی افتخار نمی ایستند و در میادین ورزشی برایشان فریاد نمی کشند ، اما

رشته های محبت قلبهای آنان را به یکدیگر پیوند می دهد که باعث می شود دوباره صعود نمایند.

 ورزش کوهنوردی تنها ورزشی است که جایگاه قهرمانی ندارد.

 به یاد داشته باشیم اغلب حوادث کوهنوردی هنگام بازگشت به وقوع می پیوندد که دلیلش ...

 بی اعتنایی به خطرات کوهستان یک نوع جان باختن برای هیچ است " ترس یکی از عوامل بروز خطر

برای کوهنورد است" اگر ترس را حس كني در وجودت رخنه مي كند.

 تنها صعود کنندگان می دانند که چرا باید صعود کرد.

 رسیدن به قله های بلند و گذشتن از گردنه های خطرناک به خودی خود امتیازی محسوب نمی شود

بلکه اصل شناختن ورزش ، کوهنوردی و هدف های (تقویت قدرت درونی) آن است.

قلب همانند موتوری در بدن ما می باشد که وظیفه کارکرد همه قسمت ها را بر عهده دارد . اساساٌ قلب پمپ ماهیچه ای می باشد که اکسیژن و جریان خون را به ریه ها و اندام های مختلف بدن میرساند .

در یک روز ، قلب چیزی در حدود 2000 گالون خون را پمپ می کند . همانند هر موتور دیگری ، اگر به درستی  از قلب مراقبت نشود ممکن است اسیب ببیند و بدرستی عمل پمپاژ را انجام ندهد که به این حالت نارسایی قلب گویند .

بحرانهايي هستند كه در اثر حركت لايه هاي زمين و آب و هوا به وجودمي آيند، كه ممكن است در اشكال زير خود را نشان بدهد، رانش زمين، زلزله، گردباد، خشكسالي، آتشفشان.

آتشفشان:

آتشفشان یک ساختمان زمین شناسی است که به وسیله آن مواد آتشفشانی (به صورت مذاب ، گاز ، قطعات جامد یاهر 3)از درون زمین به سطح آن راه می یابند. انباشتگی این مواد در محل خروج، برجستگی هایی به نام کوه آتشفشان ایجاد می نماید.
آتشفشان یکی از پدیده های طبیعی و دائمی زمین شناسی است که در طول تاریخ زمین شناسی نسبتا بدون تغییر باقی مانده و در ایجاد، تحول و تکامل پوسته و گوشته زمین نقش اساسی داشته و دارد.
تولید مواد آتش فشانی و پدیده های مؤثر در ایجاد آتشفشان از دوره پرکامبرین تا عهد حاضر تغییر چندانی نداشته است و آنچه در این راستا تغییر کرده است، نوع دانسته ها، چگونگی اندیشیدن و نحوه بهره گیری از آنهاست.آتشفشانها پدیده های جهانی هستند و در سایر کرات منظومه شمسی به ویژه سیارات مشابه زمین یک پدیده عادی محسوب می شود و آتشفشان بی شک در کیهان نیز رخ می دهد.
همچنین پوشش سطحی ماه اغلب با سنگ های آتشفشانی پوشیده شده است و بارزترین ارتفاعات مریخ توسط آتش فشانها ساخته شده است.

فوران های فومرولی در برخی کرات مانند قمر آیو در سیاره مشتری یک پدیده عادی می باشد. زبانه های آتش و لکه های خورشیدی را جدا از ماهیتشان، می توان نوعی فوران آتش فشانی در خورشید تلقی نمود.
علم آتشفشان شناسی به مباحث نحوه تشکیل و تحول ماگما، چگونگی جابجایی و حرکت انواع مواد، گدازه ها و ماگماها و نیز تحولات آنها در اتاقک های ماگمایی، چگونگی فعالیت آتش فشان ها و گسترش مواد آتشفشانی در سطح زمین، چگونگی تحول مواد آتشفشانی و ... اشاره می کند. علم آتشفشان شناسی از برخی علوم زمین چون پترولوژی ، تکتونیک جهانی، ژئوشیمی، چینه شناسی ، رسوب شناسی ، ژئوفیزیک ، کیهان شناسی و برخی دیگر از علوم تجربی مانند شیمی، فیزیک ، آمار و ریاضی کمک می گیرند.

فوران آتشفشان :

انواع فوران

• 1-نوع هاوایی
• 2- نوع استرومبولی
• 3- نوع وولکانو
• 4- نوع پله
• 5- نوع کومولوولکان یا کوپول

نوع هاوایی:

این نوع آتشفشان به شکل گنبدی می باشد و بیشتر مخروط آن از گدازه رقیق با ضخامت زیاد و گسترش کم است. ارتفاع این نوع آتشفشان نسبتا کم است. از دهانه آن اغلب گدازه های بازیک با سیالیت بالا و مواد پرتابی کم، بیرون می ریزد.
به علت وجود میزان کم گاز در گدازه این نوع آتشفشان، فوران جریانی در آن دیده می شود.ماگمایی که به سطح می رسد، معمولا به صورت فواره یا چشمه های گدازه ای خارج می شود. این نوع آتشفشان در جزایر هاوایی به تعداد زیاد یافت می شود. در جزیره ایسلند نیز از این نوع آتشفشان یافت می شود.

 نوع استرومبولی:

در آتشفشان های نوع استرومبولی ماگمای نسبتا رقیق با ترکیب بازیک و مواد پرتابی کم تا زیاد می باشد که مواد پرتابی به صورت ریتمی از اسکوری های ملتهب‏، لاپیلی و بمب می باشد. عمده فعالیت این نوع آتشفشان در ساحل غربی ایتالیا دیده شده است. فعالیت های آرام استرومبولی از دهانه های باز صورت می گیرد و گدازه های نسبتا سیال در افق های بالایی مجرای آتشفشان وجود دارند.
به علت گرانروی بالای ماگما، خروج گاز زیادتر از انواع ماگماهای سیال نوع هاوایی صورت می گیرد.
فوران های طولانی مدت استرومبولی می تواند مخروطهای مختلط را تشکیل دهد، در حالی که فوران های کوتاه مدت معمولا مخروط های اسکوری دار را تشکیل می دهند. خاکستر در این نوع آتشفشان کم بوده و به هنگام انفجار تولید ابرهای سبک وزنی را می کند.شیب مخروط این نوع آتشفشان از شیب آتشفشان نوع هاوایی خیلی بیشتر است.

نوع وولکانو:

در نوع وولکانو، گدازه های خمیری شکل، دهانه آتشفشان را مسدود می کند و مانع خروج گازها و بخارات می شود. پس از آن که فشار گازها و بخارات بر اثر تراکم زیاد شد، انفجارات شدید تولید می کند. بر اثر انفجار، ذرات مواد مذاب با فشار به خارج رانده شده و بر اطراف پرتاب می شوند و تولید ابرهای ضخیم و وسیعی از خاکستر را می کنند. این ذرات خاکستر، پس از سرد شدن در اطراف دهانه آتشفشان ریخته شده و تولید مخروطی از خاکستر می کند. این نوع مخروط آتشفشانی اغلب دارای دو شیب است که یکی به طرف دهانه و دیگری به طرف خارج است گدازه مذاب در آن ها به صورت روانه، خیلی کم و نسبتا محدود است.

یک کوه آتشفشان ممکن است مدتی به شکل یک نوع و مدتی دیگر به شکل نوعی دیگر آتشفشانی می کند. چنان که آتشفشانی کوه وزوو و اتنا. گاهی از نوع استرومبولی و زمانی از نوع وولکانو می باشد.

نوع پله:

 در آتشفشان نوع پله که در جزیره مارتینیک قرار دارد، مجرای آتشفشانی به وسیله گدازه بسیار لزج و خمیری شکلی مسدود می شود و در نتیجه گازها و بخارات برای خود سوراخ و راهی در دامنه و پهلوی کوه پیدا می کنند. ابرهای سوزان در این نوع آتشفشان تقریبا شبیه نوع وولکانو می باشند ولی شدت خروج آنها از دهانه زیادتر است. به علاوه، حرکت آنها موازی با سطح زمین و گاهی مایل با آن است، در حالی که در نوع وولکانو این حرکت به صورت قائم می باشد.
در آتشفشان نوع پله، اغلب مواد مذابی که خیلی غلیظ و خمیری شکل هستند با فشار زیاد از دهانه خارج می شوند و به شکل سوزنی در دهانه کوه منجمد می شوند که به این مواد منجمد شده در دهانه کوه، سوزن پله می گویند.

نوع کومولوولکان یا کوپول:

مخروط این نوع آتشفشان به شکل گنبد است که به یک طرف بیشتر متمایل است. این نوع آتشفشان در شرایطی تقریبا مشابه نوع پله ایجاد می شود. قطعات بزرگی از سنگ، که از دهانه این نوع آتشفشان خارج می شود، ممکن است دارای سطوح صیقلی یا مخطط باشند .

منبع:

حق تکثیر برای پایگاه ملی داده‌های علوم زمین تمام حقوق محفوظ است.

کلیا ت و مفا هیم برای اینکه هر مجموعه  کاری شناخته واجرایی شود بایستی به یک سری مفاهیم کلیدی که با آنها سرو کار داریم پرداخته وآشنا بشویم .

    ۵- موارد اضطراري واژه ديگري كه در ارتباط نزديك با فاجعه است و در اين قسمت استفاده مي شود موارد اضطراري مي باشد. فاجعه ممكن است به عنوان نوع خاصي (يا زير مجموعه اي) از موارد اضطراري است. فاجعه دوره زماني سخت و سطح اضطراري را بيان مي كند. در حاليكه فاجعه دوره خاصي دارد كه در آن زندگي و دارايي لازم بلافاصله در معرض خطر قرار مي گيرند، موقعيت اضطراري را بيان مي كند. در حاليكه فاجعه دوره خاصي دارد كه در آن زندگي و دارايي لازم بلافاصله در معرض خطر قرارمي گيرند، موقعيت اضطراري مي تواند دوره كلي تري را رد بر گيرد كه شامل موارد زير است: بدتر شدن واضح و آشكار در توانائي هاي سازگاري گروه يا جمعيت وجود دارد.توانايي هاي سازگاري فقط از طريق قوه ابتكار غيرمعمول گروه يا جمعيت يا از طريق مداخله هاي خارجي تداوم پيدا مي كنند.

چرخه مدیریت بحران:

اين مديريت پنج وضعیت  دارد كه برنامه ريزي براي زمانهاي ذيل مي نمايد:

·        قبل از وقوع بحران

·        حين وقوع بحران

·        بهبودی نسبی

·        عادی سازی

·        بعد از وقوع بحران(بازسازی)

قبل از وقوع بحران: عوامل مؤثر براي اينكه يك بحران خسارات مادي، انساني و توسعه نداشته باشد مي طلبد كه برنامه مدوني را براي شناخت كاملي از محيط داشته باشیم

1- جمعیت وجامعه شناسي محلی 

2- وضعيت جغرافيايي زمين

3-  آسيبهاي روي زمین

4- آسیبهای زیر زمین

5- تحليل جامع بر روي اين آسيبها

6-اولويت بندي آسيبها

7- بررسی توانائیها

8-اولویت بندی توانائیها

9- ارئه طرح هائی برای کاهش آسیب

10- تنظیم قوانین مورد نیاز جهت پیشگیری،آمادگی،آگاهی،هشدار،مقاوم سازی وکاهش خسارت

11- تدوین وظایف ادارات ونهادهای در گیر در چرخه بحران

12- تدوین ساختار فرماندهان دربحران ونحوه ارتباط آنها

13- جمع آوری کلیه اطلاعات مورد نیاز

14-   تدوین واجرای طرح منطقه بندی روستاهای بالای1500نفرجمعیت،شهرها،شهرستانها،استانهای پرخطر

15- واگذاری بخش عمده کار امداد ونجات درقالب تشکیلاتی مردمی به مردم

16-برنامه ریزی برای آمادگی،آگاهی،آموزش و سازماندهی مردم محلی برای کاهش خسارت

17- مانور وتمرین دستگاههای دولتی ومردمی

زمان وقوع در72ساعت اولیه  بحران:

1. جمع آوری اطلاعات خسارتها اعم از انسانی،حیوانی،ساختاری،زیربنایی واقتصادی

2.تحلیل وارزیابی اطلاعات

3. پاسخگوئی

4. امداد ونجات

5. رسیدگی به وضعیت مجروحین ومصدومین اورژانسی

6. جمع آوری کودکان فاقد سرپرست

7. تدفین قربانیان

8. باز کردن راههای اصلی

9. تامین امنیت

10. کنترل ترافیک جادههای اصلی داخل وخارج از شهر......... بهبودی

1. رسیدگی به وضعیت مجروحین

2. رسیدگی به وضعیت زنان وکودکان فاقد سرپرست

3. کمک به ایجاد سر پناه موقت

4.امداد بازماندگان ورفع مایحتاج عموم افراد بازمانده

5. کنترل موارد بهداشتی تا امراض مسری شیوع پیدا نکند

6. مداخلات روانی بازماندگان وتوجه به نیازهای آنها........

7. تامین حداقل سه ماه موارد بهداشتی و غذایی برای مردم

8. برنامه ریزی وپیگیری روشن نمودن وضعیت معلولین ومجروحین بیمارستانی

9. برنامه ریزی جهت روشن نمودن وضعیت زنهای ،کودکان فاقد سرپرست عادی سازی

عادی سازی موضوع جدیدی نیست،اما باید توجه داشت که اصل مهم برگشت به وضعیت قبل از بحران خانواده های آسیب دیده میباشد(زندگی ادامه دارد).

1.  باز گشائی مدارس

2. بازگشائی مغازه ها

3.  توجه به خانواده هامرد ان وزنان برای کسب درآمد

4.  ایجاد مراکز خود اشتغالی زو د بازده باتوجه به موقعیت محلی

5.  آموزش به مردم برای تولید صنایع دستی محلی وکمک به فروش آنها

6. ایجاد صندوقهای اعطای وام برای کارهای مرسوم محلی

7. فعال شد ن ادارات ودستگاه ها

8. ایجاد فضاهای تفریحی برای مردم وکودکان

9. باز سازی

1.جمع آوری آوارهای

2. باز کردن راهها

3.اصلاح پلها

4. برنامه ریزی وپیگیری ساخت منازل تخریب شده

5. برنامه ریزی وپیگیری منازل قابل مقاوم سازی

6. برنامه ریزی وپیگیری ساخت یامقاوم سازی مراکز تجاری وصنعتی

7. برنامه ریزی جهت ساخت منازل برای زنهای فاقد سرپرست

8. بازسازی تاسیسات زیر بنایی(آب،برق،گاز،مخابرات،مدارس،دانشگاه هاو ادارات)

9. بازسازی مراکز اقتصادی،تجاری،صنعتی

10. بازسازی راهها و جاده ها

منابع:

1.    طرح جامع امدا ونجات کشور

2.    مرکز آموزش آسیای جنوب شرق (ADPC)

3.    تجربیات بم نویسنده

کلیا ت و مفا هیم برای اینکه هر مجموعه  کاری شناخته واجرایی شود بایستی به یک سری مفاهیم کلیدی که با آنها سرو کار داریم پرداخته وآشنا بشویم .

    ۵- موارد اضطراري واژه ديگري كه در ارتباط نزديك با فاجعه است و در اين قسمت استفاده مي شود موارد اضطراري مي باشد. فاجعه ممكن است به عنوان نوع خاصي (يا زير مجموعه اي) از موارد اضطراري است. فاجعه دوره زماني سخت و سطح اضطراري را بيان مي كند. در حاليكه فاجعه دوره خاصي دارد كه در آن زندگي و دارايي لازم بلافاصله در معرض خطر قرار مي گيرند، موقعيت اضطراري را بيان مي كند. در حاليكه فاجعه دوره خاصي دارد كه در آن زندگي و دارايي لازم بلافاصله در معرض خطر قرارمي گيرند، موقعيت اضطراري مي تواند دوره كلي تري را رد بر گيرد كه شامل موارد زير است: بدتر شدن واضح و آشكار در توانائي هاي سازگاري گروه يا جمعيت وجود دارد.توانايي هاي سازگاري فقط از طريق قوه ابتكار غيرمعمول گروه يا جمعيت يا از طريق مداخله هاي خارجي تداوم پيدا مي كنند.

چرخه مدیریت بحران:

اين مديريت پنج وضعیت  دارد كه برنامه ريزي براي زمانهاي ذيل مي نمايد:

·        قبل از وقوع بحران

·        حين وقوع بحران

·        بهبودی نسبی

·        عادی سازی

·        بعد از وقوع بحران(بازسازی)

قبل از وقوع بحران: عوامل مؤثر براي اينكه يك بحران خسارات مادي، انساني و توسعه نداشته باشد مي طلبد كه برنامه مدوني را براي شناخت كاملي از محيط داشته باشیم

1- جمعیت وجامعه شناسي محلی 

2- وضعيت جغرافيايي زمين

3-  آسيبهاي روي زمین

4- آسیبهای زیر زمین

5- تحليل جامع بر روي اين آسيبها

6-اولويت بندي آسيبها

7- بررسی توانائیها

8-اولویت بندی توانائیها

9- ارئه طرح هائی برای کاهش آسیب

10- تنظیم قوانین مورد نیاز جهت پیشگیری،آمادگی،آگاهی،هشدار،مقاوم سازی وکاهش خسارت

11- تدوین وظایف ادارات ونهادهای در گیر در چرخه بحران

12- تدوین ساختار فرماندهان دربحران ونحوه ارتباط آنها

13- جمع آوری کلیه اطلاعات مورد نیاز

14-   تدوین واجرای طرح منطقه بندی روستاهای بالای1500نفرجمعیت،شهرها،شهرستانها،استانهای پرخطر

15- واگذاری بخش عمده کار امداد ونجات درقالب تشکیلاتی مردمی به مردم

16-برنامه ریزی برای آمادگی،آگاهی،آموزش و سازماندهی مردم محلی برای کاهش خسارت

17- مانور وتمرین دستگاههای دولتی ومردمی

زمان وقوع در72ساعت اولیه  بحران:

1. جمع آوری اطلاعات خسارتها اعم از انسانی،حیوانی،ساختاری،زیربنایی واقتصادی

2.تحلیل وارزیابی اطلاعات

3. پاسخگوئی

4. امداد ونجات

5. رسیدگی به وضعیت مجروحین ومصدومین اورژانسی

6. جمع آوری کودکان فاقد سرپرست

7. تدفین قربانیان

8. باز کردن راههای اصلی

9. تامین امنیت

10. کنترل ترافیک جادههای اصلی داخل وخارج از شهر......... بهبودی

1. رسیدگی به وضعیت مجروحین

2. رسیدگی به وضعیت زنان وکودکان فاقد سرپرست

3. کمک به ایجاد سر پناه موقت

4.امداد بازماندگان ورفع مایحتاج عموم افراد بازمانده

5. کنترل موارد بهداشتی تا امراض مسری شیوع پیدا نکند

6. مداخلات روانی بازماندگان وتوجه به نیازهای آنها........

7. تامین حداقل سه ماه موارد بهداشتی و غذایی برای مردم

8. برنامه ریزی وپیگیری روشن نمودن وضعیت معلولین ومجروحین بیمارستانی

9. برنامه ریزی جهت روشن نمودن وضعیت زنهای ،کودکان فاقد سرپرست عادی سازی

عادی سازی موضوع جدیدی نیست،اما باید توجه داشت که اصل مهم برگشت به وضعیت قبل از بحران خانواده های آسیب دیده میباشد(زندگی ادامه دارد).

1.  باز گشائی مدارس

2. بازگشائی مغازه ها

3.  توجه به خانواده هامرد ان وزنان برای کسب درآمد

4.  ایجاد مراکز خود اشتغالی زو د بازده باتوجه به موقعیت محلی

5.  آموزش به مردم برای تولید صنایع دستی محلی وکمک به فروش آنها

6. ایجاد صندوقهای اعطای وام برای کارهای مرسوم محلی

7. فعال شد ن ادارات ودستگاه ها

8. ایجاد فضاهای تفریحی برای مردم وکودکان

9. باز سازی

1.جمع آوری آوارهای

2. باز کردن راهها

3.اصلاح پلها

4. برنامه ریزی وپیگیری ساخت منازل تخریب شده

5. برنامه ریزی وپیگیری منازل قابل مقاوم سازی

6. برنامه ریزی وپیگیری ساخت یامقاوم سازی مراکز تجاری وصنعتی

7. برنامه ریزی جهت ساخت منازل برای زنهای فاقد سرپرست

8. بازسازی تاسیسات زیر بنایی(آب،برق،گاز،مخابرات،مدارس،دانشگاه هاو ادارات)

9. بازسازی مراکز اقتصادی،تجاری،صنعتی

10. بازسازی راهها و جاده ها

منابع:

1.    طرح جامع امدا ونجات کشور

2.    مرکز آموزش آسیای جنوب شرق (ADPC)

3.    تجربیات بم نویسنده

چرخه مدیریت بحران:

اين مديريت پنج وضعیت  دارد كه برنامه ريزي براي زمانهاي ذيل مي نمايد:

·        قبل از وقوع بحران

·        حين وقوع بحران

·        بهبودی نسبی

·        عادی سازی

·        بعد از وقوع بحران(بازسازی)

قبل از وقوع بحران: عوامل مؤثر براي اينكه يك بحران خسارات مادي، انساني و توسعه نداشته باشد مي طلبد كه برنامه مدوني را براي شناخت كاملي از محيط داشته باشیم

1-    جمعیت وجامعه شناسي محلی 

2- وضعيت جغرافيايي زمين

3-  آسيبهاي روي زمین

4- آسیبهای زیر زمین

5- تحليل جامع بر روي اين آسيبها

6-اولويت بندي آسيبها

7- بررسی توانائیها

8-اولویت بندی توانائیها

9- ارئه طرح هائی برای کاهش آسیب

10-   تنظیم قوانین مورد نیاز جهت پیشگیری،آمادگی،آگاهی،هشدار،مقاوم سازی وکاهش خسارت

11- تدوین وظایف ادارات ونهادهای در گیر در چرخه بحران

12- تدوین ساختار فرماندهان دربحران ونحوه ارتباط آنها

13- جمع آوری کلیه اطلاعات مورد نیاز

14-   تدوین واجرای طرح منطقه بندی روستاهای بالای1500نفرجمعیت،شهرها،شهرستانها،استانهای پرخطر

15- واگذاری بخش عمده کار امداد ونجات درقالب تشکیلاتی مردمی به مردم

16-برنامه ریزی برای آمادگی،آگاهی،آموزش و سازماندهی مردم محلی برای کاهش خسارت

17- مانور وتمرین دستگاههای دولتی ومردمی

زمان وقوع در72ساعت اولیه  بحران:

1. جمع آوری اطلاعات خسارتها اعم از انسانی،حیوانی،ساختاری،زیربنایی واقتصادی

2.تحلیل وارزیابی اطلاعات

3. پاسخگوئی

4. امداد ونجات

5. رسیدگی به وضعیت مجروحین ومصدومین اورژانسی

6. جمع آوری کودکان فاقد سرپرست

7. تدفین قربانیان

8. باز کردن راههای اصلی

9. تامین امنیت

10. کنترل ترافیک جادههای اصلی داخل وخارج از شهر......... بهبودی

1. رسیدگی به وضعیت مجروحین

2. رسیدگی به وضعیت زنان وکودکان فاقد سرپرست

3. کمک به ایجاد سر پناه موقت

4.امداد بازماندگان ورفع مایحتاج عموم افراد بازمانده

5. کنترل موارد بهداشتی تا امراض مسری شیوع پیدا نکند

6. مداخلات روانی بازماندگان وتوجه به نیازهای آنها........

7. تامین حداقل سه ماه موارد بهداشتی و غذایی برای مردم

8. برنامه ریزی وپیگیری روشن نمودن وضعیت معلولین ومجروحین بیمارستانی

9. برنامه ریزی جهت روشن نمودن وضعیت زنهای ،کودکان فاقد سرپرست عادی سازی

عادی سازی موضوع جدیدی نیست،اما باید توجه داشت که اصل مهم برگشت به وضعیت قبل از بحران خانواده های آسیب دیده میباشد(زندگی ادامه دارد).

1.  باز گشائی مدارس

2. بازگشائی مغازه ها

3.  توجه به خانواده هامرد ان وزنان برای کسب درآمد

4.  ایجاد مراکز خود اشتغالی زو د بازده باتوجه به موقعیت محلی

5.  آموزش به مردم برای تولید صنایع دستی محلی وکمک به فروش آنها

6. ایجاد صندوقهای اعطای وام برای کارهای مرسوم محلی

7. فعال شد ن ادارات ودستگاه ها

8. ایجاد فضاهای تفریحی برای مردم وکودکان

9. باز سازی

1.جمع آوری آوارهای

2. باز کردن راهها

3.اصلاح پلها

4. برنامه ریزی وپیگیری ساخت منازل تخریب شده

5. برنامه ریزی وپیگیری منازل قابل مقاوم سازی

6. برنامه ریزی وپیگیری ساخت یامقاوم سازی مراکز تجاری وصنعتی

7. برنامه ریزی جهت ساخت منازل برای زنهای فاقد سرپرست

8. بازسازی تاسیسات زیر بنایی(آب،برق،گاز،مخابرات،مدارس،دانشگاه هاو ادارات)

9. بازسازی مراکز اقتصادی،تجاری،صنعتی

10. بازسازی راهها و جاده ها

منابع:

1.    طرح جامع امدا ونجات کشور

2.    مرکز آموزش آسیای جنوب شرق (ADPC)

3.    تجربیات بم نویسنده

چرخه مدیریت بحران:

اين مديريت پنج وضعیت  دارد كه برنامه ريزي براي زمانهاي ذيل مي نمايد:

·        قبل از وقوع بحران

·        حين وقوع بحران

·        بهبودی نسبی

·        عادی سازی

·        بعد از وقوع بحران(بازسازی)

قبل از وقوع بحران: عوامل مؤثر براي اينكه يك بحران خسارات مادي، انساني و توسعه نداشته باشد مي طلبد كه برنامه مدوني را براي شناخت كاملي از محيط داشته باشیم

1-    جمعیت وجامعه شناسي محلی 

2- وضعيت جغرافيايي زمين

3-  آسيبهاي روي زمین

4- آسیبهای زیر زمین

5- تحليل جامع بر روي اين آسيبها

6-اولويت بندي آسيبها

7- بررسی توانائیها

8-اولویت بندی توانائیها

9- ارئه طرح هائی برای کاهش آسیب

10-   تنظیم قوانین مورد نیاز جهت پیشگیری،آمادگی،آگاهی،هشدار،مقاوم سازی وکاهش خسارت

11- تدوین وظایف ادارات ونهادهای در گیر در چرخه بحران

12- تدوین ساختار فرماندهان دربحران ونحوه ارتباط آنها

13- جمع آوری کلیه اطلاعات مورد نیاز

14-   تدوین واجرای طرح منطقه بندی روستاهای بالای1500نفرجمعیت،شهرها،شهرستانها،استانهای پرخطر

15- واگذاری بخش عمده کار امداد ونجات درقالب تشکیلاتی مردمی به مردم

16-برنامه ریزی برای آمادگی،آگاهی،آموزش و سازماندهی مردم محلی برای کاهش خسارت

17- مانور وتمرین دستگاههای دولتی ومردمی

زمان وقوع در72ساعت اولیه  بحران:

1. جمع آوری اطلاعات خسارتها اعم از انسانی،حیوانی،ساختاری،زیربنایی واقتصادی

2.تحلیل وارزیابی اطلاعات

3. پاسخگوئی

4. امداد ونجات

5. رسیدگی به وضعیت مجروحین ومصدومین اورژانسی

6. جمع آوری کودکان فاقد سرپرست

7. تدفین قربانیان

8. باز کردن راههای اصلی

9. تامین امنیت

10. کنترل ترافیک جادههای اصلی داخل وخارج از شهر......... بهبودی

1. رسیدگی به وضعیت مجروحین

2. رسیدگی به وضعیت زنان وکودکان فاقد سرپرست

3. کمک به ایجاد سر پناه موقت

4.امداد بازماندگان ورفع مایحتاج عموم افراد بازمانده

5. کنترل موارد بهداشتی تا امراض مسری شیوع پیدا نکند

6. مداخلات روانی بازماندگان وتوجه به نیازهای آنها........

7. تامین حداقل سه ماه موارد بهداشتی و غذایی برای مردم

8. برنامه ریزی وپیگیری روشن نمودن وضعیت معلولین ومجروحین بیمارستانی

9. برنامه ریزی جهت روشن نمودن وضعیت زنهای ،کودکان فاقد سرپرست عادی سازی

عادی سازی موضوع جدیدی نیست،اما باید توجه داشت که اصل مهم برگشت به وضعیت قبل از بحران خانواده های آسیب دیده میباشد(زندگی ادامه دارد).

1.  باز گشائی مدارس

2. بازگشائی مغازه ها

3.  توجه به خانواده هامرد ان وزنان برای کسب درآمد

4.  ایجاد مراکز خود اشتغالی زو د بازده باتوجه به موقعیت محلی

5.  آموزش به مردم برای تولید صنایع دستی محلی وکمک به فروش آنها

6. ایجاد صندوقهای اعطای وام برای کارهای مرسوم محلی

7. فعال شد ن ادارات ودستگاه ها

8. ایجاد فضاهای تفریحی برای مردم وکودکان

9. باز سازی

1.جمع آوری آوارهای

2. باز کردن راهها

3.اصلاح پلها

4. برنامه ریزی وپیگیری ساخت منازل تخریب شده

5. برنامه ریزی وپیگیری منازل قابل مقاوم سازی

6. برنامه ریزی وپیگیری ساخت یامقاوم سازی مراکز تجاری وصنعتی

7. برنامه ریزی جهت ساخت منازل برای زنهای فاقد سرپرست

8. بازسازی تاسیسات زیر بنایی(آب،برق،گاز،مخابرات،مدارس،دانشگاه هاو ادارات)

9. بازسازی مراکز اقتصادی،تجاری،صنعتی

10. بازسازی راهها و جاده ها

منابع:

1.    طرح جامع امدا ونجات کشور

2.    مرکز آموزش آسیای جنوب شرق (ADPC)

3.    تجربیات بم نویسنده

در ایجاد فرهنگ ایمنی در جامعه افراد، خانواده، سازمانها و ادارات و در نهایت دولتها مسئول هستند.  افراد باید برای ایمنی خود اهمیت قایل باشند.  اگر بپذیریم که حیات و سلامتی بالاترین نعمت الهی است طبیعتا حفظ و مراقبت از این نعمت هم برای خود و هم برای دیگران باید امری ارزشمند و والا باشد.  بی توجهی به ایمنی و سلامتی در حقیقت نوعی ناسپاسی است.  سرپرستان خانواده مسئول ایجاد ایمنی و سلامتی و حفظ آن برای اعضای خانواده هستند.  سازمانها و مسئولان آنها مسئول ایمنی کارکنان خود بوده و لازم است توجه به آن را در کنار اهداف دیگر سازمان دنبال نمایند.  دولتها نیز به نوبه خود مسئول ایجاد ایمنی برای شهروندان خود هستند.  این کار از طریق سرمایه گذاری های لازم در ارتقای فرهنگ ایمنی میسر است. 

در بسیاری از موارد ما نسبت به ایمنی خود و اعضای خانواده  در برابر خطرات بی اعتنایی می کینیم.  خطرات را به راحتی می پذیریم و گاه حتی به استقبال آنها می رویم.  خطراتی که در یک محاسبه ساده نیز جایی برای پذیرفتن ندارند.  به عنوان مثال ما به راحتی عرض یک خیابان شلوغ و خطرناک را برای یک دقیق صرفه جویی در وقت طی می کنیم در حالیکه ارزش آن یک دقیق به دست آورده هرگز بیش از هزینه خطری که متقبل می شویم نمی باشد.  نمونه هایی از این تصمیمات حتی توسط سازمانها و شرکتها و دولتها نیز گرفته می شوند. 

بوديم و کس قدر ندانست که بوديم
باشد که نباشيم و بدانند که بوديم

مديريت جامع بحران (يا Integrated disaster management) مجموعة راهبردها، سياست‌ها و اقدامات هماهنگ و يكپارچه‌اي است كه بشكل فرايندي پويا، هدفمند و آينده‌نگر، ضمن برقراري هماهنگي و ارتباط نظام‌دار بين بخش‌ها و عناصر مختلف عمل‌كننده، مراحل مختلف بحران را نيز از پيشگيري تا بهبود و بازسازي پس از بحران در برمي‌گيرد. مديريت جامع بحران ضمن دربرگيري ابعاد، عوامل و عناصر مختلف درگير بصورتي يكپارچه و هماهنگ، صرفا معطوف به وقوع بحران و مديريت شرايط اضطراري نيست، بلكه پيشگيري از بحران نيز بطور جدي مورد نظر قرار مي‌گيرد.

    مديريت جامع بحران، با اتخاذ ويژگيهاي فوق و توجه جدي به امر پيشگيري و ايجاد ظرفيت‌هاي آمادگي و مقابله، پيوندي اساسي با توسعة پايدار اجتماعي- فضايي برقرار مي‌سازد. در اين مسير است كه آسيب‌پذيري نيز بعنوان تعيين‌كنندة اصلي بحران، در كانون توجه قرار مي‌گيرد و لذا فرايندهاي مختلف اجتماعي- فضايي شكل‌دهندة آسيب‌پذيري و بحران نيز بطور جدي مورد توجه قرار مي‌گيرد.

    در واقع و بطور خلاصه، مديريت جامع بحران را مي‌توان تغييري از تمركز بر خطر، بحران و مديريت شرايط اضطراي به سمت تمركز بر كاهش آسيب‌پذيري و افزايش ظرفيت‌هاي پيشگيري، مقابله و بهبويابي بطور همزمان دانست. در اين فرايند تغيير، ديگر تنها به خطر (طبيعي) و بحران حاصل توجه نمي‌شود بلكه به آسيب‌پذيري (انساني) و عملكرد جامعه نيز توجه مي‌شود. در واقع اين تعامل جامعه و طبيعت است كه آسيب‌پذيري و بحران را بوجود مي‌آورد. بنابراين مديريت بحران پيوندي پايدار با مديريت توسعه برقرار مي‌سازد. همسويي و رابطة متقابل توسعه و مديريت بحران نيز، هر دو را به سمت كاهش آسيب‌پذيري بعنوان عنصر كليدي نيل به توسعة پايدار و مديريت جامع بحران سوق مي‌دهد.

    مديريت جامع بحران فرايندي چند بخشي- چندرشته‌اي پيوسته و يكپارچه از برنامه‌ريزي و اجراي اقدامات است به منظور جلوگيري يا كاهش ريسك بحران، پيشگيري شدت يا عواقب بحران‌ها، آمادگي اضطراري، و پاسخگويي سريع و موثر به بحران‌ها و بهبود و احياي بعد از بحران.

مديريت جامع بحران چيست؟

۱۲‬مي ‪ ۲۰۰۸‬است و ‪ ۱۸۷‬سال پيش در چنين روزي، "فلورانس نايتينگل" مشهور به بانوي چراغ به دست انگليسي و بنيانگذار پرستاري نوين به دنيا آمد.

يک فروند هواپيماي باربري متعلق به شرکت امريکايي "کاليتا" يکشنبه هنگام برخاستن از باند فرودگاه بروکسل دچار سانحه شد و با زمين برخورد کرد

به گزارش خبرگزاري فرانسه از بروکسل به نقل از مسئولان فرودگاه بروکسل، در اين سانحه، يک فروند هواپيماي بوئينگ 747، که در حال حرکت به مقصد بحرين بود، کمي قبل از ساعت يازده و سي دقيقه به وقت گرينوويچ به زمين برخورد کرده و به دو نيم شد.

مسئولان فرودگاه بروکسل دليل احتمالي اين حادثه را نقص فني اعلام کردند و از آغاز تحقيق در اين زمينه خبر دادند.

هيچيک از پنج سرنشين اين هواپيما، که همگي تبعه امريکا هستند، زخمي نشدند.

زلزله یکی از رویدادهایی است که در میان بلایای طبیعی در جهان از نظر خسارات جانی در رتبه اول و از نظر خسارات مالی در رتبه دوم قرار دارد.

اهمیت زلزله در چیست ؟

- پیش بینی و پیشگیری از آن تقریباً غیر ممکن است.

- از درون زمین منشأ گرفته و به صورت آنی رخ می دهد.

- به طور متوسط هر سال 10000 نفر بر اثر زلزله کشته می شوند.

علل ایجاد زلزله :

عوامل ایجاد زلزله به دو دسته طبیعی و غیر طبیعی تقسیم می شوند.

علل طبیعی شامل :

1- حرکات زمین ساختی ( 90 % )

2- آتشفشانی ( 7 % )

3- ریزشی (3 % )

علل غیر طبیعی شامل :

1- سدها

2- تزریق مواد به داخل زمین

3- انفجار بمب اتمی

خطوط زلزله :

هر چند احتمال وقوع زمین لرزه ها در نقاط مختلف زمین وجود دارد ولی بیشتر آنها در کمربندیهای خاصی از زمین رخ می دهد که مهمترین آنها کمربند اقیانوس آرام است که حدود 80 % زمین لرزه ها در این کمربند رخ می دهد .

این کمربند شامل دو شاخه می باشد :

کمربند اول :

اقیانوس آرام – آمریکای جنوبی – آمریکای شمالی – ژاپن - فیلیپین – نیوزلند

کمربند دوم :

آلپ – یونان – ایتالیا – ترکیه – ایران – افغانستان – پاکستان – جنوب شرقی آسیا – اقیانوس آرام

اندازه گیری قدرت زلزله :

برای اندازه گیری قدرت زلزله دو معیار در نظر گرفته می شود .

1- مقیاس مرکالی

2- مقیاس ریشتر

شدت زلزله :

شذت زلزله یک کمیت مشاهده ای و غیر دستگاهی است از این کیت برای تعیین میزان خرابیهای ناسی از زلزله استفاده می شود. معروفترین مقیاسی که برای اندازه گیری شدت زلزله استفاده می شود مقیاس مرکالی است که 12 درجه دارد و پس از وقوع زلزله با مقایسه اثرات یا خرابیهای زلزله و احساس مردم از لرزش زمین شدت زلزله در هر نقطه تعیین می گردد . این مقیاس از دقت پائینی برخوردار است و این بارزترین ضعف آن محسوب می شود.

** جدول مقیاس مرکالی برای اندازه گیری شدت زلزله :

درجه 1 :

احساس نمی شود و فقط توسط زلزله نگار ثبت می شود.

درجه 2 :

توسط برخی از افراد داخل ساختمان خصوصاً آنهایی که استراحت می کنند یا در طبقات فوقانی ساختمان هستند احساس می شود.

درجه 3 :

تعداد بیشتری از افراد در داخل ساختمان آن را احساس می کنند . بعضی از افراد خارج از ساختمان نیز متوجه آن می شوند . در طبقات فوقانی کاملاً حس می شود مانند عبور یک کامیون از سنگفرش خیابان.

درجه 4 :

تمام افراد در فضای بسته آن را احساس می کنند . تعداد بیشتری از افراد در فضای باز آن را حس می کنند. بشقابها ، درها ، پنجره ها و سقفهای سفالی به صدا در می آیند . مانند : برخورد کامیون با ساختمان.

درجه 5 :

تمام افراد آن را حس می کنند . بسیاری از افراد را از خواب بیدار می شوند اشیا داخل کمدها و قفسه ها فرو می ریزد . بعضی از خانه های روستایی ترک می خورند . امتداد حرکت زلزله قابل تشخیص است.

درجه 6 :

توسط تمام افراد احساس می شود. همه از خواب بیدار می شوند . بعضی وحشت زده به خارج ساختمان فرار می کنند . گچ دیوارها فرو می ریزد ، اتو مبیلها به هم برخورد می کنند . اگر ساختمان دارای بنایخوبی نباشد رک می خورد . اشیا آویزان فرو می ریزد.

درجه 7:

موارد قسمت 6 به اضافه : در برخی ساختمانها شکاف ایجاد می شود . ایستادن مشکل می شود ، دربها قفل می شود ، شیشه ها می شکند ، آب دریاچه ها گل آلود می شود ، برخی از چشمه ها خشک می شوند و یا چشمه جدید به وجود می آید .

درجه 8 :

موارد فوق به اضافه : حتی در ساختمانهای محکم ترک ایجاد می شود ، شاخه های برخی از درختان می شکند ، وسایل خانه به حرکت در می آید ، شکافهایی در سطح زمین ایجاد می شود.

درجه 9 :

خسارات عمده ای در ساختمانهای با طراحی خوب ایجاد می شود ، ساختمانهای چوبی تخریب می شوند ، حیوانات فرار می کنند و وحشت عمومی شدید وجود دارد.

درجه 10:

تمام ساختمانهای سنگی تخریب می شوند ، ساختمانهای محکم و پلها آسیب می بیند و تعدادی از آنها تخریب می شوند ، شکافهای بزرگ در زمین ایجاد می شود ، ریلهای راه آهن کج می شود ، رانش زمین در برخی مناطق وجود دارد.

درجه 11:

سدهای محکم و بتونی تخریب می شود ، ریلهای راه آهن کاملاً از بین می روند آب رودخانه ها و کانالها سرازیر می شود.

درجه 12 :

هیچ بنایی سالم نمی ماند و معمولاً نقشه جغرافیایی منطقه تغییر می کند.

مقیاس ریشتر :

مقایسه قدرت نسبی زلزله های یکی از اهداف مهم انسان بوده است . در این رابطه بدیهی است که مهمترین معیار برای چنین مقایسه ای دامنه امواجی است که توسط دستگاهها ی لرزه سنج ثبت می شوند که البته باید توجه داشت که دامنه این امواج علاوه بر قدرت زلزله تابع فاصله پایگاه تا مرکز زلزله نیز می باشد.

 اولین دانشمندی که به مطالعه و اندازه گیری این امواج پرداخت دانشمند آمریکایی به نام ریشتر بود که این مقیاس به نام او نام گرفت که بزرگی زلزله نیز نامیده می شود.

 از آنجائيكه اجراي عمليات پاكسازي يكي از مخاطره آميز ترين و پر حادثه ترين مشاغل دنيا است و اغلب نيروهاي پاكسازي و مردمي بر اثر انفجار مين و خونريزي هاي بيش از حد جان خود را از دست مي دهند ، مركز مين زدايي كشور مطالعه و بهره برداري از مدرنترين تجهيزات و روشها را در جهت پيشگيري از خونريزي هاي زياد بعد از حوادث مين و گلوله هاي عمل نكرده آغاز نموده است.

جلوگيري از خونريزي يكي از وظايف مهم علم پزشكي است . هنگاميكه زخم يا بريدگي در سطح بدن اتفاق مي افتد خون از بدن خارج مي شود واز بين مي رود. بدن مكانيزمي براي انعقاد خون از طريق مسدود كردن رگهائي كه پاره شده اند توسط ويتامين k دارد اما گاهي اين مكانيزم آنچنان كارائي ندارد وبه علت عمق زخم، خون زيادي از بدن خارج مي شود. علم پزشكي روش هاي بسيار زيادي براي جلوگيري از اين اتلاف خون ارائه كرده است كه با گذشت زمان وپيشرفت علم پزشكي اين روش ها نيز پيشرفته تر شده اند.

آخرين تكنولوژي منعقد كننده خون موجوددر دنيا، اسپري خونريزي،پودر خونريزي، بلاتر( نوارهاي كوچك بند آورنده خون)درسينگ(چسب پانسمان ضد خونريزي) مي باشند.

اسپري ضد خونريزي

بيشتر براي مواقعي مفيد است كه سطح زخم وسيع بوده وبعلت وسعت سطح زخم،علاوه بر خونريزي، احتمال عفوني شدن نيز زياد باشد.

پودر ضد خونريزي

براي زخمهاي عميق مناسب است وبايد مقدار كافي از اين پودر را بر روي زخم بريزيد. پودر پس از مخلوط شدن با خون حالت ژله اي به خود ميگيرد كل فضاي زخم را پر كرده و بلافاصله خونريزي متوقف شده واز ورود آلودگي به داخل زخم جلوگيري ميكند.

بلاتر (نوارهاي كوچك بند آورنده خون)

اين نوارها در اندازه هاي كوچك وبي رنگ براي زخم هايي كه سطح كمي دارند طراحي شده است.مانند زخمي كه توسط تيغ اصلاح ويا سوزن تزريق ايجاد شده است.

درسينگ (چسب پانسمان ضد خونريزي)

براي ترميم بريدگيهاي ايجاد شده توسط چاقو،شيشه ويا خراشيدگيهاي وسيع كه به دليل وسعت زخم ايجاد شده واز بين رفتن لايه خارجي پوست علاوه بر خونريزي احتمال عفوني شدن بسيار بالا مي باشد.

تامپون بيني ضد خونريزي

تامپون ها به شكل استوانه هاي اسفنجي هستند.هنگام خونريزي آن را وراد بيني نموده وبهتر است سر را بالا نگه داريد.خون خارج شده از مويرگها توسط تامپون جذب وبا مواد درون آن تركيب شده ماده اي ژله اي حاصل مي گردد كه سطح مويرگ پاره شده را سريعاً ترميم وموجب قطع خونريزي مي شود.

هدف از اين طرح تهيه يك مجموعه كوچك با قابليت جلوگيري از خونريزي جهت نجات جان مصدومين مين وگلوله هاي عمل نكرده اعم از نظامي ومردمي مي باشد تا از خونريزي ناشي از وقوع حادثه تا زمان رسيدن مجروح به بيمارستان جلوگيري ويا كاهش يابد.

شايان ذكر است پودر و باند و اسپري هاي مذكور داراي مجوز وزارت بهداشت و درمان مي باشد.

نو بهار است بر آن کوش که خوش دل باشی

که بسی گل بدمد باز تو در گل باشی

من نگو یم که کنون با که نشین و چه بنوش

که تو خود دانی اگر زیرک و عاقل باشی

می خواستم زندگی کنم ، راهم را بستند
ستایش کردم ، گفتند خرافات است
عاشق شدم ، گفتند دروغ است
گریستم ، گفتند بهانه است
خندیدم ، گفتند دیوانه است
دنیا را نگه دارید ، می خواهم پیاده شوم !
« دکتر علی شریعتی »

آنقدر اندوه دیگران را به جان ریختم که به جان آمدم و ... آنان خود از من نیز بیزار شدند!

يکي از انواع مسموميتها که بسيار شايع مي باشد ، گزش ها هستند  حشرات و موجوداتي چون مارها و عقرب ها و ... با وارد نمودن سم خود به بدن انسان سبب بروز علائم مسموميت در فرد گزيده شده مي شوند . به غير از علائم مربوط به اثر مستقيم سم بر روي بدن ، ممکن است واکنشهاي شديد حساسيتي نيز پيش آيد که تشخيص و برخورد با آن ، هوشياري خاص را طلبيده وبايد  به موقع درمان شود .

  انواع گزيدگي هاي شايع عبارتند از :

• مارگزيدگي

• عقرب گزيدگي

• گزش حشرات ( زنبور ، ساس ، ... )

  الف ) مارگزيدگي :

مارهاي سمي هنگام گزيدن ، دندانهاي خود را وارد بدن شخص کرده و سم خود  را  وارد بدن فرد مي کنند . در جدول زير خصوصيات ظاهري مارهاي سمي و غيرسمي با يکديگر مقايسه شده است :

 

نوع مار ( خصوصيات )‌	مارهاي سمي	مارهاي غيرسمي	توضيحات
شکل سر	پهن و مثلثي شکل	گرد و کوچک	برخي از مارهاي سمي ممکن است سر گرد و کوچک داشته باشند
شکل مردمک	باريک	گرد
اندازه دندانهاي نيش	بزرگتر از دندانها و داراي سوراخي در داخل آن	هم اندازه ساير دندانها و بدون سوراخ
ساير خصوصيات	در بين دو چشم فرورفتگي وجود دارد .

مارها اغلب شبها فعاليت داشته و در صورت عدم آزار ، بندرت به انسان حمله مي کنند .

  علائم مارگزيدگي با مار سمي :

اغلب افراد مصدوم ، دچار ترس و هيجان شديد شده و ممکن است علائم شوک شامل رنگ پريدگي ، پوست سرد و مرطوب ، نبض ضعيف و سريع و تنفسهاي کوتاه و سريع در آنها مشاهده شود .

* علايم موضعي مارگزيدگي :

• ممکن است اثر دندان مار در محل گزش مشاهده شود .

• درد محل گزش

• تورم و تغيير رنگ محل گزش که ابتدا قرمز شده و سپس به رنگ آبي متمايل به سبز در مي آيد .

• به وجود آمدن تاول در محل گزش پس از چند ساعت

• خونريزي داخلي بر اثر گزش

به علت نشت خون از رگ ها در احشاء داخلي يا ساير ارگانهاي بدن ممکن است علائم زير ظاهر شود :

• تهوع

• استفراغ

• اسهال

• خونريزي از بيني و دستگاه گوارش و ادراري

  * اقدامات اوليه در برخورد با مصدوم

• فرد مصدوم را به آرامش تشويق نموده و از حرکت کردن وي جلوگيري نمائيد .

• علائم حياتي فرد مصدوم را کنترل نموده و در صورت لزوم عمليات احياء قلبي - ريوي را شروع کنيد .

• اندام گزيده شده با استفاده از آتل بندي بي حرکت شود .

• مصدوم هر چه سريعتر به مرکز درماني انتقال داده شود .

توجه : از بريدن و مکيدن محل گزش و همچنين بستن تورنيکه در بالاي محل گزش مطلقاً خودداري شود .

* پيشگيري :

در مناطقي که احتمال وجودمار هست ، بايد از شلوار بلند ، کفش ساق بلند يا چکمه و دستکش استفاده شود .

  ب ) عقرب گزيدگي :

عقرب گزيدگي از گزش هايي است که هم در داخل و هم در خارج از خانه به صورت نسبتاً شايعي رخ مي دهد ، اغلب فرد به علت عدم آگاهي از علائم و عوارض آن دچار اضطراب و هيجان مي شود .

* علائم موضعي : محل گزش قرمز ، متورم ، گرم و دردناک مي شود .

* علائم حساسيتي : در صورت بروز واکنش حساسيتي به سم ، فرد مسموم دچار کهير ، خارش ، تنگي نفس ، تورم ، عروق و افت فشار خون مي شود .

* اقدامات اوليه :

• مصدوم را آرام نموده و از حرکت وي جلوگيري شود .

• در صورت نياز به احياء قلبي و تنفسي ، عمليات احياء شروع شود .

• بالاي محل گزيدگي باندي به پهناي بيش از ۵/۱  سانتي متر بسته شود .

• اندام گزيده شده را در وضعيت مناسب به وسيله آتل ثابت کرده و در سطح پايين تر از قلب قرار دهيد .

• در صورت احتمال تأخير در رساندن مصدوم به بيمارستان ، محل گزش را بريده ، تا با فشار دست ، خون وي تخليه شود .

• مصدوم به نزديک ترين مرکز درماني انتقال داده شود .

* پيشگيري :

در محل هايي که احتمال وجود عقرب زياد است ، هنگام استفاده از کفش ، لباس حوله و رختخواب ، بايد به دقت آنها را تکان داد . در اطراف منزل نفت و سموم پاشيده ، زباله ها و اجسامي مانند کنده درخت و قطعات چوب را جمع آوري نمود .

  ج - گزيدگي توسط زنبور و ساير حشرات :

اين نوع گزيدگي به صورت خيلي شايع اتفاق مي افتد و معمولاً بدون عارضه خاصي بهبود مي يابد ، ولي در مواردي که نيش حشره در محل گزش مانده باشد ، بايد با احتياط کامل نيش را توسط پنس يا هر وسيله مشابه از محل درآورده واقدام به کمپرس سرد نمود .

* شوک حساسيتي :

يک واکنش حساسيت شديد است که طي چند ثانيه تا چند دقيقه پيشرفت کرده و در نتيجه ي ورود دارو ، نيش حشرات با خوردن بعضي از مواد غذايي آلرژي زا  بروز مي کند .

علائم : اضطراب ،‌افت فشار خون ، تنگي نفس ، کهير ، گرفتگي صدا ، تهوع ، استفراغ ، تورم دور چشم ها ، تند شدن ضربان قلب و کاهش هشياري

* اقدامات اوليه :

راههاي هوايي مصدوم را باز کرده و در صورت نياز عمليات احياء قلبي ريوي را شروع نموده  و هر چه سريعتر مصدوم را به مرکز درماني برسانيد .

* پيشگيري :

در صورت وجود سابقه حساسيت شديد به يک ماده ، بايد از مصرف آن جداً خودداري نمود .

احياي نوزادان: تهويه موثر كليد احياي موفق نوزادان

 مقدمه

احياي نوزادان يکي از شایع ترين و مشکل ترين اقدامات در  پزشکی است. متاسفانه اگر عملیات احيا بدرستى انجام نشود نوزادان دچار عوارض عصبي، انواع معلوليتها و حتى مرگ مى شوند

روش كار

مقالات يك سال اخير منتشر  در پاپ مد و گوگل اسكالر، مطالعات انجمن قلب امريكا  و تازه هاي احيای نوزادان  مورد بررسي قرار گرفتند

نتايج

مهم ترين تغييرات از سال  1999 تا 2005 عبارتند از:

 1) تاکيد کمتري براي استفاده از اکسيژن 100درصد در آغاز زمان احيا وجود دارد

2) عدم نياز در استفاده از لوله هاي دهاني حلقي و بيني حلقي براي نوزاداني  كه در مايع آمنيوتيك مکونيوم داشته اند

3) پيشنهاد پوشاندن کودکان با وزن خيلي کم زمان تولد و قبل از 28 هفتگي براي کاهش از دست دادن حرارت بدن

4) ترجيح داده مي شود که آدرنالين به صورت IV  تزريق شود (نسبت به داخل تراشه اي)

5) تاکيد بر افزايش استقلال والدين در خصوص تصميم گيري ها

انديکاسيو ن هاي احيا :

 در دستور العمل هاي گذشته 5 سوال  ليست شده مي بايست در هر زايماني مطرح مي شد:

آيا مايع آمنيوتيک بدون مکونيوم است ؟

 آيا نوزاد  تنفس يا گريه  نوزاد خوب است؟ 

آيا تن عضلاني نوزاد خوب است؟ 

آيا رنگ  نوزاد صورتي است؟

آيا نوزاد ترم  است؟

اما امروزه انتظار  نمي رود نوزاد تازه متولد شده در اولين لحظات زندگي  صورتي رنگ باشد  بنابراين در دستور العمل هاي جديد سوال در مورد رنگ صورتي حذف شده است. در صورتي که جواب چهار سوال ديگر مثبت باشد نوزاد نيازي به احيا ندارد و نبايد از مادرش جدا شود.

در صورتي که جواب يکي از سوالات منفي باشد  يک يا چند اقدام زير انجام مي شود.

اين اقدامات  عبارتند از:

راههاي هوايي- تنفس -گردش خون - دارو

تصميم براي تقدم يکي بر ديگري با بررسي همزمان سه نشانه حياتي: تنفس،ضربان قلب و رنگ مي باشد.

در صورتيکه جواب مناسب و راضي کننده نباشد، يکي از اقدامات بايد درکار آتي تقدم داشته باشد:

ايجاد تعادل وتوازن

فراهم کردن گرما، دادن پوزيشن ، تميزکردن راه هوايي ،خشک کردن ، دادن پوزيشن مجدد

ونتيلاسيون

تنفس نوزاد اگر داراي آپنه يا ضربان قلب کمتر از 100 ضربه در دقيقه  است.

فشردن قفسه سينه

جريان خون با شروع فشار قفسه سينه  آغاز مي شود. اگر  تعداد ضربان قلب  كمتر از  60 ضربه در دقيقه باشد بر خلاف ونتيلاسيون مناسب است .

داروها يا حجم درماني

اگر همچنان  ضربان قلب کمتر از 60 بار دردقيقه باشد اجرا مي شود

درصورتيکه تنفس کودک مناسب است  + رنگ نوزاد بهتر است +   تعداد ضربان  قلبي بيش از 100 بار در دقيقه  است ونتيلاسيون بيشتر نيازي نيست.

1- کنترل حرارت ومشاهده گرما:

مرحله اول احيا : فراهم کردن گرما با استفاده از قرار دادن کودک زير  وارمر .

 بر اساس دستورالعمل هاي جديد هر کودکي با سن 28 هفته حملگي يا کمتر، سريعا مي بايستي بدون خشک کردن در داخل کيف پلاستيکي تا حد گردن به منظور جلوگيري از اتلاف  حرارت قرار داده شود.

پوشاندن سر نيز براي جلوگيري از دست رفتن حرارت مناسب است. برخي از افراد اين تکنيک را براي کودکان رسيده به کار مي برند.حرارت پوست و بدن بايستي به دقت براي جلوگيري از هايپرترمي در اين تکنيک بررسي شود. هايپرترمي با افزايش خطر مغزي مرتبط است.

2- تميز کردن راههاي تنفسي از مکونيوم:

استفاده از لوله هاي مکنده دهاني حلقي وبيني حلقي براي کودکاني که مايع آمنيوتيک شان حاوي تکه هاي مکونيوم بوده است چندان مناسب نيست.

3- تهويه:

طبق دستورالعمل جديد فشار تهويه اي مناسب به تنهايي براي احياي تمام کودکان براديکارد و دچار آپنه موثر است. اين تنها روش موثر مهم براي احياي نوزادي است که در زمان تولد تنفسي ندارد. افزايش سريع ضربان قلب نشانه اي از تاثير موثر احياست. بالا آمدن قفسه سينه پاسخ سريع به تاثير ونتيلاسيون است.

فشار اوليه 20 سانتيمتر بر آب اغلب  موثر است  برخي از  نوزادان به فشار بيشتر يا مساوي  30 تا 40 سانتيمتر بر آب نياز دارند

4- اکسيژناسيون:

طبق اين دستورالعمل ها ،در صورت مشاهد سيانوز، براديکاردي يا ديگر علايم  ديسترس تنفسي نوزاد- استفاده سريع اکسيژن 100 % مهم است. خطرات اکسيژناسيون زياد در مدت کوتاه و سريع در زمان احيا نبايد نگران کننده باشد.

نوزادان سالم متولد شده به 5 تا10 دقيقه وقت براي اشباع اکسيژن90% نيازمندند.

زماني که تهويه مناسب انجام مي گيرد،  در صورتي که ضربان قلب پايين باشد، هيچ گونه مدرکي براي حمايت يا تکذيب تغيير در غلظت اکسيژن اوليه وجود ندارد.

 دستورالعمل جديد قضاوت را بر عهده هر مرکز درماني ويا پزشک مربوطه مي گذارد.

5-انتوباسيون:

تعداد کمي از نوزادن  ترم يا نزديک ترم متولد شده نياز به لوله تراشه دارند. اکثر کودکاني که نياز به اين درمان دارند،کودکاني اند ترم بدنيا آمده اند.

در دستورالعمل هاي جديدco2  بازدمي تعيين کننده جايگاه داخل تراشه اي توصيه است.

اين عمل حتي در کودکاني که بسيار کوچکند،قابل اعتماد است و حمله قلبي را ايجاد نمي کند  ممکن است نتايج منفي کاذب هم ايجاد شود.

6-داروها :

به  استفاده از دارو در 99% کودکان نيازي نيست.

با ونتيلاسيون مناسب ،کمتر از 2 نوزاد در هر 100 تولد به آدرنالين نياز خواهند داشت.

آدرنالين مهم ترين داروست.

تزريق  داخل تراشه اي آدرنالين پيشنهاد نمي شود.

افزايش حجم بندرت براي کودکان ترم و پره ترم نياز است.

 اگر محلول کريستالوئيد ايزوتونيک نيازمند باشد غلظت ml/kg10 بايستي تکرار شود.

اخلاقيات:

پيشنهاد شده در صورتيکه احياي قلبي ريوي بعد از 10 دقيقه موفقيت آميز نباشد و نتواند ضربان قلب و تنفس را به طور همزمان برگرداند، احيا قطع شود.

هنوز سوالهاي پاسخ نداده زيادي در مورد احياي نوزادان وجود دارد ازجمله:

نسبت ايده آل فشردن قفسه سينه به تهويه در احياي قلبي ريوي.

فوائد وخطرات اکسيژن مکمل در طول CPR.

فوائد وخطرات کاهش حرارت پس از ايست قلبي.

معيارهاي مايع درماني واينکه چه مايعي مطلوب است؟

در دستورالعملهاي جديد، گلوکز در حد نرمال بايد حفظ شود

براي روشن شدن حداکثر تهويه ايده آل همچنان به تحقيقات نياز است.

افزايش حجم حياتي در نوزادان پره ترم ممکن است نه تنها براي ريه ها بلکه براي مغز آسيب زا باشد

در صورتي که نوزاد بتواند تنفس نمايد نبايد دخالتي از سوي پرسنل نبايد صورت گيرد .

دستورالعمل ها مي بايست مشخص نمايند پس از چه مدت زماني مي بايست از يک مرحله احيا به مرحله ديگر احيا  رفت. دليل اينکه 30 ثانيه براي يک مرحله انتخاب شده مشخص نيست .

 به نظر مي آيد مدت زمان کمتري براي دستيابي به تاثير تهويه با  بگ –ماسک لازم است

1 تا 2 دقيقه زمان لازم است که به تبادل گازي در حدود mg/kg 2 در يک دقيقه با تهويه بگ- ماسک دست يافت .

به علاوه در صورتي که ضربان قلب کمتر از 60 بار در دقيقه باشد بعد از 30 ثانيه تهويه مناسب، وجود براديکاردي مشکل  تنفنس مي باشد و مربوط به قلب نيست.

 براي شروع فشار قفسه سينه مراحل اوليه آن چندان مشخص نيست و اين بخش از دستور العمل مورد سوال است.

 ميزان غلظت  اکسيژن مي بايست به وضوح مشخص مي شود .

 استفاده از اکسيژن  100% در احياي اوليه بايد اجتناب شود. مطالعات اخير نشان مي دهد اين عمل مضر است .

هايپوکاپني شايد براي مغز نوزادان مفيد نباشد.  به منظور  جريان خون سلول مغزي هايپوکاپني متعادل بايد وجود داشته باشد

بحث و نتيجه گيري

حدود 10% از نوزادان در زمان تولد نیاز به اقدامات مداخله ای دارند و حدود 1% آنها نیاز به معالجات گسترده تری دارند.

دستورالعمل های جدید برای احیای نوزادان نشان دهنده یک پیشرفت مهم است و ممکن است در ارتقای وضعیت نوزادان موثر باشد.

اگرچه هنوز این دستورالعمل ها از برخی از اشکالات برخوردار است.

 برای مثال توصیه برای گذر از یک مرحله به یک مرحله پس از 30 ثانیه بسیار سریع است و شروع فشار قفسه سینه بعد از 30 ثانیه تهویه بسیار زود است.

 این دستورالعمل ها استفاده اکسیژن 100% را بسیار محافظه کارانه می داند.

چگونگی تهویه در نوزادان تازه متولد شده که قادر به تنفس به دلیل آسفکسی نیستند چندان مشخص نیست.

به علاوه میزان حجم برای بدست آوردن افزایش مناسب در ضربان قلب بایستی بخوبی مورد بررسی قرار گیرد.

امواج بزرگ :

پدیده ای که ما آن را سونامی (سو- نا- می ) مینامیم یک سری اواج اقیانوسی با طول بسیار بزرگ است که در وهله نخست در اثر زمین لرزه هایی ایجاد میشود که در زیر با نزدیکی بستر اقیانوس رخ میدهند. فورانهای آتشفشانهای زیردریایی و زمین لغزشها هم میتوانند سونامی ایجاد کنند. در اقیانوسهای عمیق اواج سونامی با سرعت بیش از 800 کیلومتر دز ساعت ( 500 مایل در ساعت ) و ارتفاع موج چند ده سانتیمتر ( 1 فوت ) یا کمتر در اقیانوس منتشر میشوند. امواج سونامی به واسطه طول زیادشان از در بین قله های موج از دیگر اواج اقیانوسی مشخص میشوند  که اغلب بیش از 100 کیلومتر ( 60 مایل) یا بیشتر هم میرسد و به واسطه زمان میان این قله ها که از 10 دقیقه تا 1 ساعت در تغییر است.

هنگامی که سونامی به  آبهای کم عمق ساحلی میرسد امواج کند و آهسته شده و آب میتواند به صورت دیواری به ارتفاع دهها متر ( 30 فوت) یا بیشتر تجمع یابد هنگامی که موج به سمت خشکی حرکت میکند در جایی که یک خلیج بندر یا مرداب نفوذ میکند این اثر تشدید میشود سونامی های  بزرگی شناخته شده که ارتفاع آنها به بیش از 30 متر (100 فوت ) میرسد. حتی سونامی با ارتفاع 6-3 متر هم میتواند بسیار مخرب باشد و سبب صدمات و تلفات زیادی شود.

سونامی ها برای جان  و مال ساکنین ساحل که در نزدیکی اقیانوس زندگی میکنند تهدیدی به شمار میروند . از سال 1990 بیش از 4000 نفر در اثر 10 سونامی مردند که بیش از 1000 نفر آنها در سونامی 1992 منطقه فلورس اندونزی و 2200 نفر در سونامی 1998 اپتایه گینه نو کشته شدند صدمات مالی آنها در ایالات متحده نزدیک 1 میلیون دلار بود اگر چه 80% سونامی ها در اقیانوس آرام رخ میدهند اما سونامی ها میتوانند خطوط ساحلی کشورهای نواحی دیگر در اقیانوس هند دریای مدیترانه منطقه کاربین و حتی اقیانوس اطلس را هم تهدید کنند .

 

توضیح زیر عکسها:

چپ: مدل رایانه ای تغییر ات سطحی آب در 30 جولای 1995 که سونامی شیلی ایجاد شد منطقه ....آنتوفاکاستای شیلی است.

راست : مدل رایانه ای همان سونامی سه ساعت بعد از اینکه ایجاد شد.

 

در مرکز سونامی آرام در ریچارد هاگمیر (PTWC) که مرکز علمی سیستم هشدار سونامی در اقیانوس آرام است (TWSP) دانشمندان ویژگیهای لرزه ای را ثبت کرده اند و ایستگاه تعیین سطح آب در سرتاسر حوضه آرام زمین لرزه های دارای پتانسیل سونامی زایی را ارزیابی کرده امواج سونامی را ثبت میکنند و اطلاعات مربوط به هشدار سونامی فشرده را منتشر میکنند . مرکز هشدار سونامی آرام (PTWC) که در نزدیکی هونولولوی هاوایی واقع شده اطلاعات مربوط به هشدار سونامی را به مسئولین امر ارائه میکند.

مرکز هشدار ملی یا ناحیه ای هم علاوه بر ایالات متحده در ژاپن، پلی نزیای فرانسه شیلی و روسیه هم کار میکنند . مرکز بین المللی اطلاعات سونامی که در ایالات  متحده و در هونولولوی هاوایی قرار دارد در NOAA در مرکز فرماندهی سرویس ملی هواشناسی منطقه آرام برانجام و تاثیر TWSP به طور روزانه نظارت میکند.

 

توضیح زیر عکسها:

بندر هیلوی هاوایی اوایل آوریل 1946 زمین لرزه جزایر آلئویتان عکس از کشتی شکسته شده بریگام ویکتوری بر روی اسکله 1 . شخصی که در سمت چپ تصویر است زنده نماند (NOAA).

 

با چه سرعتی؟

در جایی که عمق اقیانوس بیشتر از 6000 متر است امواج محسوس سونامی با سرعت هواپیمای جت بیشتر از 800 کیلومتر بر ساعت (حدود 500 مایل بر ساعت) حرکت میکنند این امواج میتوانند ظروف کمتر از یک روز از یک سمت اقیانوس آرام به سمت دیگر حرکت کنند همین سرعت بالا باعث میشود که آگاهی سریع از ایجاد سونامی حائز اهمیت باشد. دانشمندان میتوانند با دانستن ویژگیهای کانون زمین لرزه مسبب سونامی و خصوصیات بستر دریا در مسیر مکانها میتوانند زمان رسیدن سونامی به مکانهای مختلف را پیش بینی کنند. و در این آبها ارتفاع این امواج به شدت افزایش می یابد.

 

توضیح زیر عکس:

زمان رسید محاسبه شده سونامی برای زمین لرزه ای که در ساحل شیلی رخ داده است هر منحنی زمان رسید یک ساعته را نشان میدهد.در طی برداشتهای پس از سونامی برای توصیف اثرات سونامی اندازه گیری سیل گرفتگی و روناب انجام میشود. سیلگرفتگی به عنوان بیشینه فاصله افقی درون خشکی که سونامی به آن نفوذ میکند اندازه گیری میشود. روناب بیشینه ارتفاع عمودی در بالای سطح دریا ست که  سطح دریا به هنگام سونامی به این ارتفاع میرسد میتوان ارتفاع واقعی موج سونامی را از روی دامنه سیگنالهای موج که روی سطح دریا مشاهده میشود یا از روز ابزارها اندازه مد اندازه گیری میشود.

 

به چه بزرگی ؟

عوارض ساحلی و دور از ساحل اندازه و اثرات امواج سونامی را تعیین میکنند ریفها خلیجها دهانه رودخانه ها عوارض زیردریا و شیب ساحل همه به کاهش اثرات سونامی  هنگامی که به خطوط ساحلی برخورد میکند کمک میکنند هنگامی که سونامی به ساحل میرسید و به درون خشکی حرکت میکند سطح آب دریا چندین متربالا می آید در بسیاری موارد سطح دریا در سونامی های با منشا دور بیش از 15 متر (50 فوت) و در سونامی هایی که رو مرکز زمین لرزه تشکیل شده اند بیش از 30 متر (100 فوت) بالا آمده است در سری امواج نخستین موج بزرگترین موج نسیت ممکن است یک گروه ساحل هیچ فعالیت موج مخربی را مشاهده نکنند درحالیکه در ساحلی دیگر امواج مخرب بزرگ و شدید باشند سیلاب میتواند 30متر (1000 فوت)یا بیشتر به دورن خشکی نفوذ کند و مساحت بزرگی از خشکی را با آب و آوار بپوشاند

 

با چه تناوبی ؟

از انجایی که دانشمندان نمیتوانند زمان وقوع زمین لرزه را پیش بینی کنند نمیتوانند به درستی زمان وقع سونامی را هم پیش بینی کنند اما با بررسی های سونامی های تاریخی گذشته دانشمندان میدانند که احتمال ایجاد سونامی در کجا بیشتر است. اندازه گیری ارتفاع سونامی های گذشته در پیش بینی اثرات سونامی های آینده و حدود سیل گرفتگی در مناطق ساحلی ویپه ای مفید است . بررسی سونامی های تاریخی تاریخی در تحلیل میزان وقوع سونامی های مفید است در هر قرن از 5 قرن گذشته سه تا چهار سونامی در گستره آرام رخ میداده است که اکثر آنها در سواحل شیلی ایجاد شده اند.

 

توضیح زیر عکس: 

بندر نوشیرو ژاپن زمین لرزه 26 می 1983 دریای ژاپن سونامی با ورود به کانال های آب توالی ممتدی از امواج کوتاه مدت را ایجاد کرد. (گزارش دانشگاه توکایی).

 

چگونه جان انسانها را نجات میدهیم ؟

مراکز هشدار سونامی:

مرکز هشدار سونامی آرام ریچارد هاگمیر (PTWC) به صورت مرکز بین المللی هشدار سونامی هایی گستره آرام عمل میکند تلاشهای این مرکز هشدارهای بین المللی در سال 1965 صورتی رسمی به خود گرفت و PTWC به عنوان مرکز اداره کنند سیستم هشدار سونامی در اقیانوس آرام (TWSP) مسئولیت آن را پذیرفت . ICG/ITSU که شاخه ای فرعی ازIOCاست و شامل 25 عضو بین المللی میباشد، عملکردهای TWSPرا سرپرستی میکند و هماهمنگی و همکاری در دیگر فعالیتهای بین المللی کاهش خطر سونامی را تسهیل میکند.

هدف اولیه PTWC آشکار سازی تعیین مکان و تعیین پاراقرهای لزره ای زمین لرزه های سونامی زایی است که در حوضه آرام یا در حواشی آن رخ میدهند. به همین منظور دائما از 150 ایستگاه  اطراف  آرام داده های لرزه ای دریافت میکند از طریق تبادل داده ها با سارمان زمین شناسی ایالات متحده موسسات تحقیقاتی لرزه شناسی گسترش بین المللی شتاب سنج ها، ژئوسکوپ،  مرکز هشدار سونامی ساحل غربی ایلات متحده/ آلاسکا (WC/ATWC) و دیگر آژانسهای بین المللی که ایستگاهها در شبکه های لرزه ای را اداره میکنند. اگر مکان عمق و بزرگایی که برای ایجاد سونامی لازم است ایجاد شود هشدار سونامی اعلام میشود خطر سونامی قریب الوقوعی را هشدار دهد. هشدارهای اولیه تنها مناطقی داده می شوند که سونامی ظرف چند ساعت بع آنجا میرسد و بولتن ها حاوی زمان رسید پیش بینی شده سونامی در مناطق انتخابی از این نواحی می باشند افرادی هم که خارج این مناطق قرار دارند در وضعیت مشاهده سونامی قرار میگیرند. سپس دانشمندان مرکز هشدار داده های سطح دریا را ثبت میکنند . تا تعیین کنند که ایا سونامی رخ داده است و اگر سونامی مهمی با پتانسیل تخریب گسترده آشکار شود  هشدار سونامی به کل حوضه آرام داده میشود PTWC، داده های سطح آب دریا را از 100 ایستگاه  و از طریق تبادل داداه ها با سرویس ملی اقیانوس ایالات متحده WC/ATWCمرکز دانشگاههی بررسی سطح دریا درهاوایی، شیلی، استرالیا،  ژاپن، روسیه و دیگر منابع بین المللی  دریافت میکند. بولتن های هشدار سونامی مشاهده سونامی و اطلاعاتی منتشر شده اند تا از طریق انواع روشهای ارتباطات به مسئولان و عموم مردم هشدارهای فوری و مناسب دهند . به علاوه هر کشور میتواند برای ارائه هشدار در سونامی های ناحیه ای یا محلی هم مراکز هشدار ملی یا ناحیه ای را داشته باشد آژانس هواشناسی ژاپن به ژاپن کره و روسیه در باره سونامی هایی که در دریای ژاپن و دریای شرق رخ میدهند هشدار میدهد. مرکز پیشگیری سونامی پلینزیا در پلینزیای فرانسه هشدارهای  سونامی را منتشر میکند و شیلی (سیستم ملی هشدار هواشناسی) و روسیه (سرویس هواشناسی روسیه ) هم سیستمهای هشدار ملی دارند در ایالات متحده، WC/ATWCبرای ساحل غربی ایالات متحده و کانادا هشدار سونامی منتشر میکند و PTWC برای هاوایی و دیگر وابستگان ایالات متحده در اقیانوس آرام هشدار سونامی منتشر میکند. دیگر کشورها شامل استرالیا کلمبیا نیکاراگوئه پرو و کره هم در حال توسعه قابلیتهای هشدار هستند .

 

به چشمان هیولا نگاه کنید:

بولتن های هشدار سونامی مشاهده سونامی و اطلاعاتی منتشر شده توسط PTWC و دیگر مراکز نتحیه ای برای کاربران محلی ایالتی ملی و بین المللی منتشر میشوند این کاربران که معمولا مسئولان دولتی هستند در عوض از طریق کانالهای رادیوئی و تلوزیونی اطلاعات سونامی را به اطلاع عموم میرسانند .

با کمک وسایل پیشرفته ارتباطات اطلاعات سونامی فورا به صورت مستقیم به مردم اراده میشود.

مسئولان محلی و مدیران بحران مسئول و اجرای نقشه تخلیه برای مناطقی که هشدار سونامی هستند میباشند مردم باید هنگامی که هشدار سونامی منتشر شد برای اجرای فرمان تخلیه به رسانه های محلی گوش دهند و تا زمانی که خطر سونامی از بین برود و توسط مسئولین محلین وضعیت سفید اعلام شود نباید به مناطق کم ارتفاع برگردند.

 

بررسی اعماق اقیانوس و گزارش سونامی ها (پروژه  نیزه ای):

ترجمه شکل:

مودول پردازنده داده ها

سیگنال داده ها

ماهواره ها

مرکز هشدار

سیگنالهای صوتی

سنجنده فشار

 

ایستگاه لرزه ای دارای باند عریض 3 مولفه ای مستقل:

ترجمه شکل

انتقال دهنده رادیوئی

 

فعالیتهای تحقیقاتی سونامی:

استفاده گسترده ار رایانه های قدرتمند و نسبتا ارزان فعالیت در زمینه تحقیقات سونامی در حال رشد است. با استفاده از آخرین فناوریهای رایانه ای دانشمندان قادرند به طور عددی ایجاد سونامی انتشار آن در اقیانوسهای آزاد و رواناب آن در مناطق ساحلی را مدلسازی کنند. سنجنده های فشار بستر اقیانوس قادرند سونامی را در اقیانوسهای آزاد اندازه گیری کنند و در زمینه انتشار سونامی در ابهای عمیق داده های مهمی را ارائه میکنند و ارتباطات ماهواره ای استفاده از این داده ها را در زمان واقعی امکان پذیر میسازد و تشخیص و آشکار میشود که در اعماق اقیانوس سونامی ایجاد شده است. آزمایشگاه زیست محیطی و دریایی NOAAدر آرام در زمینه توسعه این اجسام شناور آشکار ساز سونامی پیشگام بوده است و در اواخر سال 2003  هفت جسم شناور نیزه ای در شمال و شرق اقیانوس ارام کار می کردند و برای استفاده توسط مراکز هشدار سونامی در دسترس بودند تجهیزات بهتر و روشهای مدلسازی عددی به دانسشمندان برای درک بهتر مکانیزم ایجاد سونامی میکنند.

لرزه شناسان  با استفاده از لرزه نگاری دارای باند وسیع (20 تا 003 % هرتز) دینامیک زمین لرزه ها را مطالعه میکنند و برای تحلیل حرکت زمین لرزه ومقدار انرژی آزاد شده از روشهای جدیدی استفاده میکنند از آنجایی که بزرگای ریشتر (موج سطحی) در زمین لرزه های بالای 5/7 ریشتر صحیح نیست. برای تعیین بهتر مقدار انرژی آزاد شده و پتانسیل زایش سونامی امروزه گشتاور لرزه ای و دوام منشا مورد استفاده قرار میگیرد تعیین دقیق عمق زمین لرزه نوع گسلش و میزان لغزش توانایی مراکز هشدار رابرای تعیین احتمال زایش یک سونامی مهلک افزایش میدهند. زایش سونامی با دگر شکلی سر بعدی بستر اقیانوس به علت حرکت بعدی گسل آغاز میشود.  تعیین دقیقتر مکانیزم  گسلش زمین لرزه ای مدلهای عددی حقیقی تری از این انتشار رواناب و سیل گرفتگی ایجاد میکند. در حال حاضر مدلاهای عددی انتشار معمولا از روش اختلاف نهایی مجازی استفاده میکنند مدلهای سیل گرفتگی سونامی که میزان سیل گرفتگی ساحلی را تعیین میکنند نشانده خطر سونامی و نقشه آمادگی هستند این مدلها با در نظر گرفتن بدترین حالت سیل گرفتگی برای تعیین پهنه های تخلیه ضرروی و بحرانی هستند بنابراین هنگامی که هشدار سونامی منتشر میشود مناطق ساحلی باید به سرعت تخلیه شوند گشتاور لرزه ای (Mo) متناسب است با:

 Mo = μsdکه μصلبیت،S سطح گسل وD میانگین جابجایی است.

 

چه باید بکنید ؟

از حقایق سونامی آگاه باشید . این اطلاعات میتواند زندگی شما را نجات دهد این اطلاعات را در اختیار دوستان و بستگانتان هم قرار دهید این کار میتواند زندگی شما را نجات دهد.

اگر در مدرسه هستنید د هشدار سونامی را میشنوید باید به نصیحت معلمان و دیگر کارمندان مدرسه گوش دهید اگر در خانه هستید و هشدار سونامی را میشنوید مطمئن باشید که همه خانواده شما از هشدار مطلع شدند اگه شما در پهنه تخلیه سونامی زندگی میکنید خانواده شما باید خانه را ترک کنند به طور منظم آرام و مطمئن به سمت محل تخلیه یا مکان امنی خارج از پهنه تخلیه حرکت کنید. به نصیحتهای اورژانس محلی و مسئولین اجرای قانون عمل کنید.

اگر در ساحل یا نزدیکی اقیانوس هستید و لرزش زمین را احساس میکنید بلافاصله به سرزمینهای بلندتر بروید منتظر شنیدن هشدار سونامی نمانید اگر سونامی رخ داده از رودخانه ها و جریانهایی که به اقیانوس میریزند دور شوید از ساحل و اقیانوس هم دور شوید سونامی ناحیه ای حاصل از زمین لرزه ای محلی میتواند قبل از انتشار هشدار سونامی بعضی از مناطق را درنوردد.

سونامی هایی که در مکانهای دور ایجاد میشوند معمولا به مردم زمان کافی برای حرکت به زمینهای بلندتر را میدهند در مورد سونامی های محلی که ممکن است شما لرزش زمین را احساس کنید ممکن است شما برای حرکت به زمینهای بلندتر فقط چند دقیقه وقت داشته باشید.

هتلهای بلند و چند طبقه ساخته شده از بتون مسطح در مناطق ساحلی بسیا رکم ارتفاع قرار گرفته اند سقف بالایی این هتلها مکانی امن برای پناهگاه است هنگامی که هشدار سونامی منتشر شده و شما نمیتوانید به سرعت به درون خشکی و سرزمینهای بلندتر بروید سقف بالایی این هتلها مکانی امن است اما ممکن است مسئولان محلی دفاع شهرداری اجازه این نوع تخلیه را در منطقه شما ندهند خانه ها و ساختمانهای کوچکی که در مناطق کم ارتفاع ساحلی قرار دارند طوری طراحی شده اند که در برابر اثرات سونامی مقاومت کنند هنگامی که هشدار سونامی منتشر میشود در این ساختمانها نمائید.

ریفهای ساحای و مناطق کم عمق به کاستن نیروی امواج سونامی کمک میکنند اما امواج بزرگ و خطرناک سونامی در بعضی مناطق هنوز هم برای ساکنین ساحل تهدید کنند هستند  هنگامی که هشدار سونامی منتشر میشود دور ماندن از کلیه مناطق کم ارتفاع  ساحلی امنترین راه است .

 

اگر روی کشتی و قایق هستید :

اگر در دریا هستید و هشدار سونامی برای منطقه شما منتشر میشود به بندر برنگردید زیرا فعالیت موج سونامی در اقیانوسهای آزاد نامحسوس است. سونامی میتواند سبب تغییرات سریع سطح اب دریا و جریانهای غیر محسوس و خطرناک در اسکله ها و بنادر شود اگر برای حرکت دادن قایق یا کشتی ار بندر به آبهای عمیق زمان وجود دارد ( بعد از اینکه میدانید هشدار سونامی منتشر شده است).

 

باید به نکات زیر توجه کنید :

-اکثر اسکله ها و بنادر بزرگ تحت کنترول مسئولین بندر و یا سیستم ترافیک کشتی ها هستند . این مسئولین به هنگام افزایش آمادگی (احتمال سونامی وجود دارد) عملکردهای ویژه ای را اداره میکنند که شامل حرکت اجباری کشتی هاست با مسئولینی که حرکت اجباری کشتی ها را اداره میکنند در تماس باشید بنادر کوچکتر تحت کنترول مسئولین بندر نیستند اگر از هشدار سونامی آگاه هستید و برای حرکت دادن کشتی به آبهای عمیق زمان کافی دارید باید با در نظر گرفتن کشتی های دیگر این کار را با نظم انجام دهید امن ترین راه برای صاحبان قایقهای کوچک این است که قایقشان را در بندر باقی بگذارند و به ویژه هنگام وقوع سونامی های محلی به زمینهای بلندتر حرکت کنند شرایط سخت جوی (دریاهای آشفته خارج بندر) برای قایقهای کوچک شرایط خطرناکتری ایجاد میکند بنابراین تنها راه رفتن به زمینهای بلند تر است.  فعالیت امواج مخرب و جریانهای غیر محسوس هم میتواند در دوره های پس از تاثیر اولیه سونامی روی ساحل بنادر را تحت تاثیر قرار دهد قبل از بازگشت به بندر با مسئولین بندر تماس بگیرید و مطمئن شوید که شرایط بندر برای کشتیرانی امن است.

سونامی های خطرناک خیلی زیاد رخ نمیدند شما نباید اجازه دهید که این خطر طبیعی لذت شما از ساحل و اقیانوس را کاهش دهد اما اگر شما فکر میکنید که ممکن است سونامی بیاید زمین زیر پای شما میلرزد و یا هشدار سونامی را میشنوید به دوستان و بستگانتان بگوئیدو به سرعت به زمینهای بلندتر بروید .

 

سونامی چیست ؟

سونامی یک سری از امواج اقیانوسی است که گاهی اوقات به هنگام وقوع زمین لرزه در زیر بستر دریا ایجاد میشود به هنگام وقوع زمین لرزه ای دور در اقیانوس آرام ساعتها طول میکشد تا امواج به ساحل بریتیش کلمبیا برسد و در آن مکان یک برنامه اخطار و هشدار سونامی وجود دارد که به سرعت به ساکنین ساحل هشدار میدهد.

اگرشما در نزدیکی اقیانوس هستید و زمین لرزه بزرگی را احساس کردید باید بلافاصله به درون خشکی یا زمینهای بلندتر بروید . اگر سونامی در نزدیکی بریتیش کلمبیا ایجاد شد امواج ظرف چند دقیقه به ساحل میرسند و زمان کافی برای صدور هشدار وجود نخواهد داشت .

سونامی ها امواج مدی نیستند این امواج ارتباطی ا مدیا آب و هوا ندارند و کاملا متفاوت از امواج منظم میباشند این امواج میتوانند با سرعت صدها کیلومتر در ساعت در اقیانوس آزاد حرکت کنند و حتی هنگامی که زیر قایق عبور میکنند قابل توجه نیستند اما هنگامی که به آبهای کم عمق ساحل میرسند تبدیل به برآمدگی بسیار قدرتمندی از آب یا حتی امواج بسیار بزرگ میشوند . نیروی امواج سونامی میتواند سبب تخریب گسترده ای در بنادر  شود ( سونامی لغتی ژاپنی به معنای موج بندری است ) هنگامی که امواج سونامی به رودخانه ها و کانالها میرسد. ارتفاع آنها افزایش می یابد در سال 1946 زمین لرزه بزرگی در آلاسکا سبب ایجاد یک سونامی که سبب تخریب کلیه راههای کالیفرنیا شد. چون سیستم هشدار وجود داشت تخلیه امکان پذیر بود و هیچ کس کشته نشد. اغلب اولین موج سونامی بزرگترین موج نیست . اوماج دیگر هر چند دقیقه و طی دوهرا ای چند ساعته می آیند .

 

برای حفاظت از خودم در برابر سونامی چه باید بکنم ؟

به خاطر داشته باشید که شما ممکن است مجبور شوید به دنبال یک زمین لرزه محلی بزرگ بزای تخلیه مناطق ریسک دارایی تان را رها کنید . آگاه باشید که انجمن های محلی تخلیه به مناطق امن را پیشنهاد می کنند که وقتی شما منتظر وضعیت سفید هستید پناهگاهی برای شما باشد . با وجود راهنمایی های افراد آمادگی فوری حداقل برای سر روز خود را مهیا کنید.

برای خانه  ماشین و کار خود جعبه های کمکهای اولیه تهیه کنید . دوره کمکهای اولیه را بگذرانید و مهارتهای امداد را بیاموزید اگر هنگام وقوع سونامی روی آب هستید بندر را به سمت آبهای آزاد که اثرات سونامی در آنجا حد اقل است ترک کنید .

اگر در یک هواپیما در حال پرواز در بندر هستید به من امن روی دریا یا روی خشکی بروید و از مناطق خطر دور شوید .

 

به ایستگاه رادیوئی محل خود گوش دهید و به دستورالعملهای سازمان اورژانس گوش دهید از این دستورالعملها تبعیت کنید و قبل از بازگشت به ساحل منتظر اعلام وضعیت سفید باشید .

فقط برای نجات جان انسانها با 1-1-9 یا سرویسهاس محلی آتشنشانی پلیس و آمبولانس تماس بگیرید.

اگر در ساحل یا در نزدیکی اقیانوس چادر زده اید مجبورید برای زندگیتان وسایلتان را رها کنید.

هیچگاه برای دیدن سونامی به ساحل نروید سونامی سریعتر از دویدن انسان حرکت میکند .

 

منبع : شبکه مرکزی کنترل و هشدار سیل  استان گلستان

دارو (Drug) در درمان بيماري و تشخيص و يا پيشگيري از بيماريها به كار مي‌رود. داروها ممكن است: منشاء گياهي (مانند بلادونا) و يا منشاء معدني (مانند كلسيم) و يا منشاء حيواني (مانند انسولين) و يا منشاء شيميايي (مانند آسپرين) داشته باشند. داروها ممكن است از راههاي مختلفي كه در زير گفته شده است تجويز شود.

از راه زيرزباني: قرص و يا قطره
از راه ركتوم يا واژن: شياف ، محلول
از راه استمعال موضعي: ماليدني، قطره (چشم و گوش و بيني)
از راه استشناقي: (اسپري، اينهالر و …)

بيشتر داروها را پزشك پس از شنيدن شرح حال بيماران از زبان خود بيمار و معاينه او، تجويز مي‌شود، و برخي داروها نيز هستند كه بدون نياز به نسخة پزشك در اختيار بيماران گذارده مي‌شوند مانند برخي مسكنها (مانند استامينوفن، …) و ويتامينها و بعضي شربتهاي سرفه، قابل ذكر است كه بيماراني كه داروها را بدون نسخة پزشك خريداري مي‌نمايند اطلاع درستي از آنها ندارند و چه بسا دارويي را نابجا به كار برند و يا به علت ندانستن اثر جانبي آن دستخوش عوارض ناگواري شوند، بنابراين نبايد خودسرانه و بدون مشورت با پزشك دارو مصرف كرد يا داروي خود را به ديگران توصيه كرد. لازم به ذكر است پس از مطالعه اين كيف و پي بردن به اثرهاي مفيد درماني و اثرهاي سوء جانبي داروها، مجاز نيستند كه بر اساس اين اطلاعات دارويي كه بر اساس اين اطلاعات دارويي براي خود و ديگران تجويز كنند.

هدف از تهيه اين كيف اين است كه با اطلاعاتي كه به دست مي‌آيد و با توجه به گذراندن دورة كامل كمكهاي اوليه بهتر بتوانيد قصد پزشك را از تجويز دارو درك كنيد و دستورها و طرز مصرف آنها را بهتر دريابيد و با پزشك براي بازيافتن تندرستي خود همكاري نمايند

اشكال دارويي:
از آنجا كه اغلب اثربخشي دارو بستگي به شكل دارو و راه مصرف آن دارد. لذا پس از بررسي اثرات دارويي يك دارو، آنرا به بهترين شكل ممكن تهيه و عرضه مي‌نمايند تا علاوه بر آزادي پزشك در انتخاب راه تجويز (براساس شرايط بيمار) مورد قبول بيماران نيز قرار گيرد. بطور مثال چند شكل رايج دارويي اشاره مي‌گردد.

شربتها (syrups):
اشكال داروئي هستند كه از انحلال مواد موثر در شربت قند حاصل مي‌شوند اين قند سبب مطبوع كردن طعم دارويي مي‌گردد.

الگزيرها (elixirs):
با افزودن مواد قند، الكل و برخي مواد معطر به مواد داروئي تلخ، مزة آنها را مطبوع مي‌سازند.

مخلوطها (mixtures):
محلولهاي آبي با سوسپانسيونهائي هستند كه داروها در آنها حل شده يا بصورت معلق وجود دارد و معمولاً با مادة خوشبوئي معطر شده‌اند.

سوسپانسيونها (suspensions):
مخلوطهاي مايعي هستند كه مواد تشكيل دهندة آنها براي مدت كوتاهي در حالت تعليق مانده و سپس رسوب مي‌كنند. لذا قبل از مصرف بايد تكان داد تا ظرف محتوي دارو، ماده ته نشين شده را حل نمود.

محلولهاي داروئي (solution):
از انحلال مواد شيميايي مختلف در آب مقطر به دست مي‌آيد و جهت مصرف از راه خوراكي، موضعي يا تزريقي استفاده مي‌شوند.

لوسيون (lotions):
محلولهاي داروئي هستند كه علاوه بر تركيبات داروئي گوناگون، كمي نيز الكل دارند (جهت تبخير سريع و اثر خشك كنندگي) و به منظور تميز كردن پوست يا درمان عوارض پوستي به صورت موضعي مصرف مي‌گردند.

امولوسيون (emulosions):
مخلوط آب و روغن به كمك يك ماده افزوده شده ديگر (امولوسيون كننده) نظير متيل سلولز، صمغ عربي و يا كتيرا بشكل محلول يكنواختي در مي‌آيد.

پمادها يا روغن‌ها (ointmets):
اشكال داروئي نيمه جامدي هستند كه براي مصارف موضعي به كار مي‌روند و مواد داروئي با يك ماده زمينه يا پايه نظير وازلين يا پارافين مخلوط شده است.

ضمادها يا خميرهاي پوستي (pastes):
پمادهايي كه در تركيب آنها از گردهاي داروئي نظير اكسيد روي، نشاسته يا پودر تالك استفاده شده و قوام سفتي دارند.

مشمعها:
نوارهاي پارچه‌اي، پنبه‌اي، ابريشمي و يا كاغذي هستند كه يك سطح آن آغشته به مواد داروئي است و به منظور كاهش درد و گرم كردن بصورت موضعي مصرف مي‌گردد.

گردها، پودرها (powders):
پودرهاي داروئي موادي كاملاً نرم هستند كه علاوه بر مصرف به شكل اصلي داروئي در تهيه قرص‌ها يا ساير فرآورده‌هاي داروئي بكار مي‌روند.

حبها (pills):
ماده يا مواد داروئي يا بيضي شكل هستند كه بدون جويدن توسط بيمار بلع مي‌شوند و از محفوظ كردن داروي موردنظر با يكي از صمغ‌ها تهيه مي‌گردد ولي تعيين دارو در آن دشوار است.

قرص‌ها(tablets):
يكي از اشكال داروئي جامد و از بهترين داروهاي خوراكي هستند زيرا كه مقدار دريافت دارو دقيقاً تحت كنترل قرار مي‌گيرد.

قرص‌هاي روپوش‌دار يا دراژه (coated tablest):
چنانچه دارو بدطعم و به شكل شربت و محلول نيز قابل مصرف باشد قرص را توسط يك ورقه قندي با رنگهاي مختلف مي‌پوشانند كه آنرا دراژه مي‌نامند.

كپسول‌ها (capsules):
محفظه‌هاي كوچك ژلاتيني استوانه‌اي يا بيضوي شكل هستند كه طعم بد و تلخ دارو را مخفي كرده و پس از ورود در معده و مجاورت با شيرة معدي حل مي‌شوند.

شياف‌ها(suppositiones):
اشكال داروئي مخروطي هستند كه از طريق ركنال و يا واژينال استعمال مي‌شوند. در ساختمان آنها از كره كاكائو، ژلاتين و… استفاده شده است كه در حرارت معمولي جامد بوده و در حرارت بيشتر از 31 درجه ذوب شده و مواد موثر آن جذب مي‌گردد. برخي از شيافها اثر موضعي دارند. (ملين و ضدمسهل و آنتي هموروئيد) و برخي داراي اثرات عمومي هستند.

اوول (ovules):
اشكال داروئي نرم يا جامد و بيضي هستند كه در تركيب آنها گليسيرين ژلاتين آب و داروي مورد نياز (مواد ضدميكروبي و قارچي و…) وجود دارد و بيشتر براي درمان موضعي به كار مي‌رود.

داروهاي تزريقي (ingections):
داروهاي تزريقي يا محلول قابل تزريق، محلولي است استريل كه حاوي يك يا چند مادة داروئي است و از طريق تزريق وريدي، عضلاني و زير جلدي به كار مي‌رود.

بخورها(inhalation):
بخورها موادي محلول و يا پودر هستند كه در هنگام مصرف كمي از آنرا به آب جوش اضافه مي‌‌كنند و در نتيجه مادة فراري (شامل مادة موثر دارويي به همراه بخار آب) استنشاق مي‌شود مانند بخور پني‌سيلين و اكاليپتوس.

داروهاي معرفي شده در اين كيف به 2 دسته تقسيم شده‌اند:
1ـ داروهاي اورژانسي
2ـ داروهاي مصرفي متداول (روتين)

داروهاي اورژانسي:
اين داروها فقط توسط گروه پزشكي كه مجاز به استفاده از آنها براي بيماران هستند استفاده مي‌شود و جزء داروهاي بدون نسخه نمي‌باشند.

اين داروها شامل:
1ـ آدالات (نيفيديپن)
2ـ اپي‌نفرين (آدرنالين)
3ـ نيتروگليسيرين(T.N.G)
4ـ دوپامين
5ـ ديگوكسين (لانوكسان)
6ـ ديازپام (واليوم)
7ـ آمينوفيلين و اسپري سالبوتامول
8ـ هيدروكورتيزن
9ـ دكستروز هيپرتونيك
10ـ آتروپين
11ـ پتاسيم كلرايد (KCL)

آدالات (نيفيديپن)
اين كپسول به فرم زيرزباني جهت كاهش فشار خون بالا و كاهش درد ناشي از اسپاسم (گرفتگي) عروق و با توصيه پزشك مورد استفاده قرار مي‌گيرد بدين شكل كه در فشار خون بالاتر از 120/200 م م ج، بيمار كاملاً دچار علائمي چون حملات سردرد شديد، تهوع، استفراغ شديد، تاري ديد، وزوز گوش و برافروختگي صورت نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد بدين ترتيب كه يك كپسول آن را سوراخ نموده و سه قطره از محتواي آن را زير زبان بيمار ريخته و پس از ده دقيقه فشار خون را كنترل نمائيد.

اپي‌نفرين (آدرنالين)
اين دارو محرك تنفسي و افزايش دهنده فشار خون مي‌باشد. تزريق آن به صورت وريدي عضلاني و يا زيرجلدي مخلوط cc10 آب مقطر جهت رقيق شدن دارو استفاده مي‌شود.

نيتروگليسيرين(T.N.G)
اين دارو به صورت حب (pearl) مي‌باشد كه در واقع درد شديد قفسه كه مشكوك به حمله قلبي هستند بصورت زيرزباني استفاده مي‌شود. طرز مصرف اين دارو بدين شكل است كه هر 5 دقيقه يك حب زيرزبان گذاشته مي‌شود، حداكثر تا 3 حب مورد استفاده قرار مي‌گيرد در هر صورت بايستي بيمار را سريعاً با آمبولانس به مركز درماني مجهز منتقل كرد.

دوپامين
دارويي است كه براي تنگ كننده عروق و افزايش دهنده فشار خون و افزايش دهنده خون رساني ارگانهاي حياتي به كار مي‌رود و در درمان شوك ناشي از سكته قلبي استفاده مي‌شود.

ديگوكسين (لانوكسان)
دارويي است با خواص ضد آريتمي (نامنظم بودن ضربان قلب) و افزايش دهنده قدرت انقباض عضله قلب به كار مي‌رود.

ديازپام (واليوم)
اين دارو خواب‌آور و آرام بخش است.

آمينوفيلين
اين دارو به صورت تزريقي استفاده مي‌شود و براي گشاد كردن راههاي هواي استفاده مي‌شود. اين دارو در حملات آسم و تنگي نفس استفاده مي‌شود.

اسپري سالبوتامول
اين دارو به صورت شربت اسپري قرص مي‌باشد.
نحوه استفاده از اسپري سالبوتامول بدين نحو است كه افرادي كه دچار تنگي نفس شديد ناشي از التهاب حاد تنفسي شده‌اند پس از يكبار بازدم عميق قوطي حاوي سالبوتامول در دهان گذاشته و در حاليكه اسپري را مي‌افشانيم يك دم عميق انجام داده و كمي نفس را حبس نگه مي‌داريم. پس از 5 دقيقه يكبار ديگر پاشيدن اسپري سالبوتامول را اجرا كند، سپس بيمار را سريعاً به مركز درماني ارجاع دهيد.

هيدروكورتيزن
اين دارو ضدالتهاب مي‌باشد و علائم حساسيت را مي‌كاهد.

دكستروز هيپرتونيك
براي افرادي كه دچار شوك شده و ندانيم علت آن چيست بهتر است يك سرم دكستروزهيپرتونيك براي فرد استفاده شود.

آتروپين
دارويي ضد آريتمي (نامنظم بودن ضربان قلب) و افزايش دهنده تعداد ضربان قلب و موثر در درمان از بين رفتن ناگهاني نبض و همچنين در درمان مسموميتهاي تنفسي با گازهاي شيميايي مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

پتاسيم كلرايد (KCL)
به منظورجبران كمبود حجم پتاسيم خون و همچنين افزايش نيروي انقباض قلب استفاده مي‌شود و در برخي بيماريهاي كليوي (مثل نارسايي كليوي) مصرف پتاسيم ممنوع است.

داروهاي مصرفي متداول (داروهاي روتين):
بطور كلي مي‌توان داروها را با توجه به خصوصيات متفاوت آنها در طبقه‌بندي مختلفي قرار داد يكي از اين طبقه‌بنديها براساس محل يا محلهاي اثر آنها در دستگاههاي بدن مي‌باشد. اكنون براي آشنايي بيشتر به ذكر تعدادي از گروههاي رايج داروئي و مثالهائي از اين گروه مي‌پردازيم:

دستگاه گوارش
1- داروهاي موثر بر زخمهاي دوازدهه، معده، مري:
الف) ضد اسيدها:
اين داروها به منظور خنثي كردن هيدروكلريك اسيد كه از معده ترشح مي‌شود بكار مي‌روند.
داروهاي متداول:
هيدروكسيد آلومينيوم ـ هيدروكسيد منيزيوم، بيكربنات سديم و …

ب) داروهاي ضد انقباض:
هر زخم گوارشي باعث اسپاسم، انقباض ناگهاني و دردناك ماهيچه مي‌شود و راه خروجي معده را مي‌بندد، اين عمل وضع زخم را بدتر مي‌كند.
داروهاي متداول:
بلادونا، آتروپين، هيوسين و تركيبات مربوط به آن بسياري از داروهاي ضد انقباض در صورت تركيب با اسيدها موثرند.

ج) داروهاي التيام بخش زخم گوارشي:
اين داروها تا حد زيادي زخمهاي گوارشي را بهبود مي‌بخشند.
داروهاي متداول:
سايمتدين (تاگامت)، راينيتيدين

2- داروهاي درمان اسهال:
جايگزيني مايعات و الكتروليتهاي از دست رفته مهمتر از مصرف داروهاست اين امر بويژه در نوزادان و افراد ضعيف و سالمندان صدق مي‌كند. اسهال ملايم در افراد تندرست را مي‌توان با داروهايي كه باعث جذب آب در روده مي‌شوند يا حركت روده را كاهش دهند. تخفيف داد.
داروهاي متداول:
گرد كلريد سديم و گلوكزخوراكي ، تركيب كائولين، كودئين، دي فنوكسيلات (لوموتيل) يد و كينول و …

3- داروهاي درمان يبوست:
الف) داروهاي برطرف كننده يبوست به يكي از راههاي زير عمل مي‌كند.
افزايش حجم مدفوع، تحريك روده و نرم كننده مدفوع
داروهاي متداول:
سبوس گندم، متيل سلولز، استركولي و فرآورده‌هاي مشابه و …

ب) محركهاي روده:
عمل اين داروها بسيار متنوع است و براي استفاده دراز مدت مناسبت نيستند.
داروهاي متداول:‌
بيزاكوديل (دولكولاكس) روغن كرچك ، شربت انجير، فنول فتالين و …

ج) داروهاي نرم كننده مدفوع:
اين داروها واكنش‌پذير عمل مي‌كنند و حتي چنانچه به مدت طولاني استفاده شوند به ندرت مشكلي را ايجاد مي‌كنند.
داروهاي متداول:
پارافين مايع، گليسرين و شيافها روغن زيتون، روغن كرچك

4- داروهاي موثر بر اختلالهاي روده بزرگ، راست روده و مقعد
الف) اين داروها عبارتند از:
انواع تنقيه‌ها، شيافها و مواد استروئيدي و آنتي بيوتيكها كه اين داروها بطور عمده براي درمان التهاب (كوليت) بواسير و خارش به كار مي‌روند.
داروهاي متداول:
بنوكائين، هيدروكورتيزون و …

دستگاه گردش خون
1ـ داروهاي موثر بر تعداد ضربان و نظم قلب:
الف) داروهاي كاهنده شمار ضربان قلب:
اين داروها بيشتر براي نارسايي، احتقاني قلب و فيبريلاسيون دهيليزي به كار مي‌روند.
داروهاي متداول:
ديگوكسين، ديژيتوكسين، لاناتوزيد و …

ب) داروهاي تنظيم كنندة نظم ضربان قلب:
اين داروها بيشتر براي تنظيم و جلوگيري از بروز ناگهاني اختلال در نظم قلب كه گاهي مثلا در لرزش دهليزي و بعد از لخته شدن خون (ترمبوز) در عروق اكليلي منجر به مرگ مي‌وشد مصرف مي‌شوند.
داروهاي متداول:
كنيدين، وراپاميل، ليگنوكائين و …

ج) داروهاي مسدود كننده گيرنده‌هاي بتا:
اين داروها براي كند كردن ضربان قلب و براي كاهش فشار خون در آنژين صدري استفاده مي‌شود.
داروهاي متداول:
پراپرنولول، آنتولول، تيمولول و …

2ـ داروهاي كاهنده مايعات بدن (ادرار آورها):
اين داروها باعث تحريك كليه‌ها مي‌شوند تا آب اضافي بدن را به شكل ادرار خارج سازند. از دست دادن آب اضافي بدن در نارسايي احتقاقي قلب نيز پرفشاري خون و در مواردي كه آب بدن زياد مي‌شوند مفيد است.
داروهاي متداول:
فروزمايد (لازيكس)، اسپيرونولاكتون، كلروتيازيد و ..

3ـ داروهاي كاهندة فزوني فشار خون:
تاثير اين دارها بر قلب و سرخرگها از راههاي مختلف انجام مي‌گيرد.
داروهاي متداول:
متيل دوپا، كلوتيدين، آدالات، اتنولول، پروپرانولول، كلروتيازيد و …

4ـ داروهاي گشاد كنندة سرخرگها و فزاينده خون رساني:
اين داروها بر گشاد كردن سرخرگهاي اكليلي افراد مبتلا به آنژين صدري به كار مي‌رود كه اثر آنها فوري است و درد را برطرف مي‌كند.
داروهاي متداول:
نيتروگلسيرين، نيكوتيكنيك اسيد و …

5ـ داروهاي محرك قلب:
اين داروهاي محرك قلب گاهي در فوريتها براي تحريك قلب نارسا در حين عمل جراحي يا بعد از ايست قلبي به بيمار داده مي‌شود.
داروهاي متداول:
داروهاي شبه آدرنالين (سيمياتول، آدامين، فنيل آفرين)

6ـ داروهاي پيشگيري كنندة لخته شدن خون (ضد انعقاد):
اين داروها از تشكيل لخته شدن خون در سرخرگ يا از گسترش بيشتر لخته‌ها در گردش خون و قطع خون رساني در سطح وسيع جلوگيري مي‌كند.
داروهاي متداول:
هپارين، وارفارين، نيكومالون و …

دستگاه تنفس
علاوه بر آنتي‌بيوتيكها كه در بخش ديگر آمده است، شش نوع داروي ديگر بر دستگاه تنفس تاثير مي‌گذارند و براي درمان بيماريهاي دستگاه تنفس بكار مي‌روند عبارتند از:
1ـ داروهاي گشاد كننده نايژه‌ها:
در بيماري آسم كه به علت تنگ شدن نايژه‌ها بر اثر انقباض راههاي هوايي روي مي‌دهد و با بازدهم، هواي حاوي گازكربنيك را نمي‌تواند خارج كنند. لذا داروهاي گشاد كنندة نايژه‌ها باعث رفع تنگي نايژه‌ها مي‌شوند.
داروهاي متداول:
آدرنالين و افدرين بيش از همه مصرف مي‌شوند داروهاي موثرتر شبه آدرنالين عبارتند از: سالبوتامول، آمينوفيلين، تئوفيلين، تربوتالين و ايپراتروپيوم.

2ـ داروهاي كمكي درمان آسم:
كورتيكواستروئيدها: اين داروها باعث گشاد شدن نايژه‌هاي تنگ كه مانع از تخليه كامل ريه‌ها در بيماري آسم مي‌شوند كمك مي‌كنند.
داروهاي متداول:
بتامتازون و …

3ـ داروهاي پيشگيري آسم:
به تازگي داروهايي ساخته شده‌اند كه حساسيت ياخته‌هاي پوششي مجاري تنفسي را كاهش مي‌دهند. اين داروها بطور فزاينده‌اي ميزان حمله‌هاي بيماري آسم را كاهش مي‌دهند. اما بعد از شروع حملات آسم هيچ ارزش درماني ندارند. مصرف اين داروها، بويژه در كودكان، براي پيشگيري از بيماري آسم مفيد است ولي بايد به مدت طولاني مصرف شوند.
داروهاي متداول:
كرومولين سديم ـ كترتيفن

4ـ داروهاي ضد حساسيت (ضد هيستامين):
اين داروها در خنثي سازي هيستامين (مادهي كه بر اثر واكنشهاي حساسيت‌زا ايجاد مي‌شود) بكار مي‌رود.
داروهاي متداول:
پرومتازين (فرگان)، پيريلامين مالئات، ديفن هيدرامين، ترفنادين و ..

5ـ داروهاي محرك دستگاه تنفس:
اين داروها در فوريتها جهت تحريك عمل تنفس بكار مي‌رود در موارد مصرف بيش از حد دارو (خودكشي)، موارد خفگي و نوزاداني كه به كندي تنفس مي‌كند استفاده مي‌شود.
داروهاي متداول:
تيكتاميد، نالوكسون.

6ـ داروهاي مسكن سرفه:
پزشكان ميل چنداني به تجويز داروهاي برطرف كننده سرفه ندارند، زيرا سرفه خود واكنشي است براي بيرون راندن ترشحات و خلط عفوني و مواد خارجي و ممانعت از ورود آنها به راههاي تنفسي مي‌باشد با اين همه نوع داروها بسيار زياد بكار مي روند بي آنكه واقعاً سودمند باشند.
داروهاي متداول:
تركيبات كدئين دار.

دستگاه اعصاب:
داروهايي كه بر دستگاه اعصاب تأثير مي گذارند بسيارند. برخي از آنها بسيار سودمندند. ولي برخي نيز بايد با داروهاي ديگر همراه شوند تا تعادلي بين اثرهاي مثبت رواني و عوارض جانبي آنها بوجود آيد.
داروها از هشت راه مختلف بر دستگاه اعصاب اثر مي گذارند كه عبارتند از:
1ـ داروهاي درمان بيخوابي و اضطراب:
الف) داروهاي خواب‌آور (قرص خواب): اين داروها براي افرادي كه به سختي به خواب مي روند تجويز مي شوند. مقدار كم اين داروها معمولاً اضطراب را نيز كاهش مي دهد.
داروهاي متداول:
بنزود يا زپين ها(نيترازپام، ديازپام، تمازپام)

ب) داروهاي اضطراب و مسكن و آرام بخش:
اين داروها براي كاهش اضطراب تجويز مي شوند.
داروهاي متداول:
بنزود يا زپين ها(ديازپام، كلرديازپوكسايد، لورازپام، اكسازپام)

پ) داروهاي مؤثر بر اختلالهاي شديد رواني (ضد روان پريشي)
اين داروها، هزاران نفر را به جاي راهي شدن به سوي بيمارستانهاي رواني به زندگي عادي در جامعه موفق ساخته است. بسياري از آنها آرامبخش است.
داروهاي متداول:
فنوتيازين ها و داروهاي مشتق از آنها

داروهاي ضد افسردگي:
همه داروهاي ضد افسردگي دو تا سه هفته طول مي كشد تا مؤثر واقع شوند. مصرف اين داروها بايد تحت مراقبت پزشكي انجام شود.
داروهاي متداول:
آمي تريپتلين، ايمي پرامين و …

4ـ داروهاي محرك دستگاه اعصاب و اشتها برها:
محركهاي ملايم مانند كافئين براي رفع خستگي و خواب آلودگي مصرف مي شوند و داروهاي مشتق از آمفتامين گاهي براي سركوب اشتهاي افرادي كه قصد كم كردن وزن را دارند بكار مي روند.
داروهاي متداول:
داروهاي شبه كافئين، داروهاي مشتق از آمفتامين.

5ـ داروهاي ضد تهوع و سرگيجه:
اين داروها براي پيشگيري از نشانه هاي نامطلوب ناشي از بيماري سفر، التهاب گوش دروني و همچنين در بارداري بكار مي رود.
داروهاي متداول:
ضد هيستامين ها، فنوتيازين ها، B6

6ـ داروهاي ضد درد:
اين داروها معمولاً به دو گروه اصلي تقسيم مي شوند. داروهاي غير اعتياد آور(غيرمخدر) و اعتيادآور(مخدر). داروهاي گروه اول چندان قوي نيستند و نسبتاً كم خطرتر هستند و هر كس براي رفع درد مي تواند آنها را مصرف كند. غالب داروهاي غيراعتيادآور حاوي آسپرين، استامينوفن يا تركيبات مربوط به آنهاست. داروهاي مخدر يا اعتيادآور خاصيت ضد درد بيشتري دارد كه حاوي ترياك، مرفين و مخدرهاي كوكائين هستند. سومين گروه از اين داروها براي تسكين درد ميگرن و دردهاي عصبي بكار مي روند.
داروهاي متداول:
داروهاي غيراعتيادآور: آسپرين و تركيبهاي استامينوفن
داروهاي ضدالتهاب: پونستان يا مفناميك اسيد،ايبوبروفن و …
داروهاي اعتيادآور: مشتقات كدئين كه خاصيت اعتيادآور كمي دارند.

7ـ داروهاي ضد ميگرن و دردهاي عصبي:
داروهاي بسياري براي مقابله با بيماري ميگرن و دردهاي عصبي ساخته شده اند كه از حملات ميگرن و دردهاي عصبي مي كاهند و آنها را تسكين مي دهند. برخي داروها براي پيشگيري از حملات ميگرن و دردهاي عصبي است و بايد به طور منظم مصرف شوند.
داروهاي متداول:
الف) داروهاي ميگرن و داروهاي حاوي ارگوت(ارگوتامين و پراپرانولول)
ب) داروهاي ضد دردهاي عصبي كاربامازپين

8ـ داروهاي پيشگيري كننده غش (ضد تشنجها):
اين داروها بيماري صرع را درمان نمي كند اما از بروز حمله پيشگيري مي كنند به همين دليل معمولاً درمان طولاني ضروري است و بيشترين تأثير درماني و كمترين عوارض را با تنظيم دقيق تعداد دارو مي توان بدست آورد.
داروهاي متداول:
فنوباربيتال(لومينال)، فنيتوئين، كابامازپين، يريميدون و ديگر داروهاي ضدتشنج(كلونازپام، ديازپام)

9ـ داروهاي سخت شدگي ماهيچه و رعشه:
داروهاي ضد بيماري پاركينسون: اين داروها در مغز بر محل ضايعه اثر مي كند و بر روي ماهيچه‌‌‌‌‌‌ها اثر نمي كند.
داروهاي متداول:
لوودوپا، آمانتادين، بروموكريپتين.
عفونت ناشي از موجودات ذره بيني
موجودات ميكروسكوپي مختلف، به اندازه هاي متفاوت ممكن است بدن انسان را آلوده كرده و باعث عفونت در دستگاههاي مختلف بدن شوند. داروهاي ضد عفونت به 5 گروه تقسيم مي شوند:
1ـ داروهاي ضد عفونتهاي باكتريايي:
اين داروها(ضد باكتريها) تعداد بسياري از اين داروها در 50 سال اخير ساخته شده اند. اين داروها عفونتهاي باكتريايي وخيم پيشين مانند مننژيت، ذات الريه، سل و … را بسيار كاهش داده اند.
داروهاي متداول:
پني سيلين ها، آموكسي سيلين، آمپي سيلين، كلوكساسيلين، تتراسيكلين، سولفاناميدها، اريترومايسين‌ها، جنتامايسين، نئومايسين، سفالوسپورين ها(داروهاي ضد سل:گروه خاصي از آنتي‌بيوتيكها هستند كه بايد ماهها مصرف شوند تا مؤثر افتند، داروهايي از قبيل استرپتومايسين ها، ريفامپين، ايزونيازيد و … )

2ـ داروهاي ضد عفونتهاي قارچي چ:
اين داروها(ضد قارچها) براي مقابله با عفونتهاي قارچي از جمله برفك و كچلي استفاده مي شوند. بعضي از اين داروها خوراكي اند و ساير آنها به طور موضعي مصرف مي شوند.
داروهاي متداول:
آمفوتريپسين، ميكونازول، كلوتريمازول، نيستاتين ها، گريزئوفولوين و …

3ـ داروهاي ضد عفونتهاي ويروسي(ضد ويروسها):
بعضي از داروهاي ضد ويروسي در برخي موارد فعاليت ويروس را سركوب مي كنند اين داروها را فقط با نسخه پزشك مي توان تهيه كرد و بايد تحت مراقبت پزشكي مصرف شود.
داروهاي متداول:
ايدوكسوريدين بصورت موضعي براي درمان تبخال، گاماگلوبولين ممكن است براي مدت كوتاه ايجاد مصونيت كند.

4ـ داروهاي مؤثر بر انگلهاي ذره بيني:
انگلهاي ذره بيني عامل چهار بيماري مهم هستند كه عبارتند از: مالاريا، آمبياز(عفونت آميبي)، ليشمانيوز(عفونت ليشمانيا) و بيماري خواب. هر چهار بيماري از بيماريهاي ويژة مناطق گرمسيري هستند.
الف) كلروكدئين، كينين، پرتميامين(داروهاي ضد مالاريا هستند)
ب) مترونيدازول، نيمورازول(داروهاي ضد آميب)
ج) سديم استيوگلوكونات(داروهاي ضد ليشمانيا)

5ـ داروهاي ضد كرم و انگل قابل رؤيت:
داروهاي متداول:
پيپرازين(داروهاي كرمك و كرمهاي حلقوي)، مال فرن(داروهاي مؤثر بر كرم پهن، كرم قلابدار، شيسنوزومياز)
دستگاه غده هاي درون ريز
ترسحات غدد درون ريز بدن پس از ورود به جريان خون در تمام نقاط بدن به صورت هورمون يا پيامبرهاي شيميايي عمل مي كنند. كاركردهاي بدن به وسيله اين مواد تنظيم مي شوند. اين داروها بر چند نوع تقسيم مي شوند.

1ـ داروهاي كنترل كننده مرض قند(ديابت):
مرض قند به علت كمبود و بي اثر شدن هورمون لوزالمعده(انسولين) كه تنظيم ميزان گلوكز خون را عهده دار است به وجود مي آيد. عمل اكثر داروهاي ضد قند، افزايش ترسح انسولين از غدد پانكراس است و به همين علت اثر آنها نسبي است و كامل نيست.
انسولين هاي متداول:
انسولين كوتاه اثر، انسولين ميان اثر، انسولين دراز اثر، ساير داروهاي ضد بيماري قند: عمل اين داروها افزايش تأثير انسولين است و براي بيماراني كه در دوران بزرگسالي و يا بر اثر چاقي به مرض قند مبتلا شده اند مناسب است كه عبارتند از: گلي بن كلاميد، تولبوتاميد، كلروپروپاميد و …

2ـ داروهاي محرك و بازدارندة كار غدة تيروئيد:
هورمون غدة تيروئيد سرعت و مصرف انرژي در قلب و تمام بافتهاي بدن را تنظيم مي كند اين هورمون براي رشد جسمي و ذهني ضروري است كه عبارتند از:
الف) داروهاي محرك غدة تيروئيد: اين داروها جايگزين هورمونهاي تيروئيد در بدن انسان مي شوند و از آنها در بيماري كرتنيسم و منگزدم استفاده مي شود.
داروهاي متداول:
عصاره تيروئيد، تيركسين. در بسياري از موارد گواتر، هم براي كاهش سايز تيروئيد استفاده مي شود.

ب) داروهاي بازدارنده غده تيروئيد:
اين داروها سبب كاهش فعاليت غده تيروئيد مي شوند و براي مقابله با پركاري تيروئيد به كار مي‌روند.
داروهاي متداول:
يد، تركيبات تيواوراسيل.

3ـ داروهاي مشابه هورمونهاي غده فوق كليوي:
اين داروها، هورمونهاي بدن را ياري مي كنند تا بدن در مقابل عفونتها مقاومت كند و همچنين بدن را در تنشهاي رواني ياري مي كند.
داروهاي متداول:
بتامتازون، دگزامتازون، هيدروكورتيزول، پردينزولون، تريام سينولون و … فشار چشم را بالا مي‌برند و ايجاد آب سياه مي كنند و بايد كاملاً تحت نظر پزشك تجويز شود. لازم به ذكر است كه داروهاي چشمي بخصوص قطره ها چون ممكن است با اشك چشم رقيق شود تأثيرشان كمتر حس مي‌شود از اين روگاهي پماد چشم به جاي قطره تجويز مي شود.
داروهاي مؤثر بر چشم

1ـ داروهاي مؤثر بر عفونتهاي ميكروبي و ويروسي چشم:
داروهاي متداول:
كلرام فنيكل، جنتامايسين، سولفاستاميد و … .

2ـ داروهاي مؤثر بر التهاب چشم و كاهنده فشار دروني چشم و برطرف كنندة انقباض مردمك چشم:
داروهاي متداول:
آتروپين، پيلوكارپين، بتنزول و �